Մշակվել է ՀՀ-ում կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների ռազմավարություն. վիճակագրությունն այլ բան է փաստում

12.02.18 | 18:56

Այսօր հրապարակվել է «Հայաստանում կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հնարավորությունների ապահովման քաղաքականության իրականացման 2018-2022թթ. ռազմավարությունը և միջոցառումների ծրագիրը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը: Այն ներառված է իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում:

Ուշագրավ է, որ նախագծում անդրադարձ կա նաև ԶԼՄ կարգավորումներին, մասնավորապես՝ նշվում, է, որ նախագիծը մշակողների՝ հեռուստատեսությամբ ցուցադրվող հայկական արտադրության սերիալները խեղված արժեքներ են ձևավորում՝ ամենաաղավաղված ինստիտուտն ընտանիքն է, ամուսին-կին կամ տղամարդ-կին հարաբերություններում քարոզվում է տղամարդ բռնարարի կերպարը, իսկ կանանց դեպքում գերիշխում է չաշխատող և միայն ամուսնության հարցով մտահոգ կնոջ կերպարը:

Իսկ ԶԼՄ-ների հրապարակումները շարունակում են վերարտադրել տղա երեխայի նախապատվության համար հիմք հանդիսացող մի շարք կարծրատիպեր, պտղի սեռի խտրական ընտրության խնդիրը եզակի դեպքերում է քննարկվում կարծրատիպերի և գենդերային անհավասարության տեսակետից:

Բնականաբար և առաջին հերթին, ռազմավարությունը սահմանում է կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման պետական քաղաքականության առաջնահերթ ուղղությունները և ուղղված է հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում կանանց և տղամարդկանց իրավունքների և հնարավորությունների իրացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծմանը՝ հաշվի առնելով նաև Հայաստանի ստանձնած միջազգային պարտավորությունները:

Բանն այն է, որ ֆորմալ իրավաբանական տեսանկյունից Հայաստանը վավերացրել է մարդու իրավունքներին վերաբերող գրեթե բոլոր միջազգային իրավական ակտերը և որպես ՄԱԿ-ի ու Եվրախորհրդի անդամ, Եվրոպայի ինտեգրմանը միտված անկախ պետություն՝ ստանձնել է որոշակի պարտավորություններ` ոչ միայն վավերացնել միջազգային կարևորագույն իրավական փաստաթղթերը, այլև համաձայնեցնել ազգային օրենսդրությունն այդ փաստաթղթերի դրույթներին:

Փաստաթղթի համար հիմք է ծառայում կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարության հիմնական երաշխիք հանդիսացող երկրի մայր օրենքը՝ Սահմանադրությունը, որում , հիշեցնենք, ամրագրվել են նոր դրույթներ, մասնավորապես, ըստ 30-րդ հոդվածի, «Կանայք և տղամարդիկ իրավահավասար են:»

Ըստ 86-րդ հոդվածի 4-րդ ենթակետի՝ պետության քաղաքականության հիմնական նպատակներից է «կանանց և տղամարդկանց միջև փաստացի հավասարության խթանումը», ինչը հնարավորություն է տալիս առավել գործուն մեխանիզմներ ներդնել քաղաքականության և նպատակային ծրագրերի մշակման մեջ:

Ռազմավարության ընդհանուր նպատակներում է նաև կանանց տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնումը, աղքատության հաղթահարումը, գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացներում կանանց մասնակցության հնարավորությունների ընդլայնումն ու շուկայական հարաբերություններում մրցակցային միջավայրի ձևավորումը:

Չնայած հռչակված նպատակներին՝ վիճակագրությունը բոլորովին այլ բան է փաստում և վերը նշվածին հակասող ցուցանիշներ արձանագրում:

Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի կազմում կին պատգամավորներն ընդամենը 18% են կազմում: Կան այլ անհավասար հնարավորություններ:

Կանանց ներկայացվածությունը Հայաստանի Հանրապետության նախարարների կաբինետի կազմում 7% է, փոխնախարարների թվում կանայք 6.2% են, մարզպետների՝ 0%, համայնքների ղեկավարների թվում՝ 2.1%, ավագանու անդամների կազմում՝ 9.7 %, որից Երևանի ավագանու կազմում՝ 15.4% («Հայաստանի կանայք և տղամարդիկ, 2016» վիճակագրական գրքույկ), Գյումրու և Վանաձորի ավագանու կազմում՝ 24%: 2016թ. կայացած բոլոր խոշորացված համայնքների ընտրություններում կանանց տոկոսային ներկայացվածությունն ավագանիներում 2-3 անգամ նվազել է:

Այսպես, տնտեսական գործունեության ոլորտում «Գենդերային անհավասարակշռության ցուցանիշներով» (տղամարդկանց և կանանց զբաղվածության մակարդակի հարաբերակցություն, վարձատրությունը հավասար աշխատանքի դիմաց և այլն) Հայաստանի Հանրապետությունը 69–րդ տեղում է: Իսկ 2015թ. արձանագրված այս ցուցանիշներով պայմանավորված առկա խնդիրներն են. Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային շուկայում կանանց տնտեսական ակտիվության մակարդակը 54,3% է, որը զգալիորեն ցածր է, քան տղամարդկանցը՝ 72,6%(«Հայաստանի կանայք և տղամարդիկ, 2016» վիճակագրական գրքույկ):

Նշենք, որ տնտեսապես ոչ ակտիվ կանանց 5%-ը տնային տնտեսուհիներն են իսկ տնային տնտեսությամբ զբաղվողների 98%-ը կանայք են, ընդ որում, այդ կանանց 40%-ն ունի բարձրագույն կամ միջին մասնագիտական կրթություն («Աշխատանքի շուկան Հայաստանի Հանրապետությունում, 2016» վիճակագրական ժողովածու):

Մի քանի այլ վիճակագրական տվյալ. գործատուների 82%-ը և ինքնազբաղվածների 56%-ը տղամարդիկ են, իսկ կանանց միջին աշխատավարձը ցածր է տղամարդկանց միջին աշխատավարձից 5 %-ով: Ինչ վերաբերում է եկամուտների մասով տարբերությանը, ապա այն հասնում է 40%-ի (2013թ.), թեև զբաղված կանանց 56%-ը, իսկ զբաղված տղամարդկանց 47%-ն ունեն բարձրագույն կամ միջին մասնագիտական կրթություն: Գյուղական միջավայրում այն տնեսությունները, որոնց գլուխը կին է, առավել խոցելի են գյուղտեխնիկայի բացակայության, հողակտորների դժվար հասանելիության, ոռոգման հնարավորությունների և ֆինանսական միջոցների հետ կապված խնդիրների պատճառով:

§ Տեղական ինքնակառավարում

Կանայք գրեթե չեն մասնակցում իրենց համայնքներին վերաբերող որոշումների կայացմանը (8.7%) («Հայաստանի կանայք և տղամարդիկ, 2016» վիճակագրական գրքույկ)` այդկերպ զրկվելով իրենց շահերն արտահայտելու հնարավորությունից :

Կանանց և տղամարդկանց վերարտադրողական հնարավորությունները և Հայաստանի Հանրապետությունում պտղաբերության (ծնելիության գումարային) գործակիցը մեկ կնոջ հաշվով 2015 թ. կազմել է 645 միավոր 2014 թ. 1.651 միավորի համեմատ («Հայաստանի կանայք և տղամարդիկ, 2016» վիճակագրական գրքույկ), ինչը զգալիորեն ցածր է բնակչության պարզ վերարտադրության համար անհրաժեշտ 2.150 ցուցանիշից:

§ Մայրական մահացության ցուցանիշ

Հայաստանի Հանրապետությունում մայրական մահացության ցուցանիշը կազմում է 5՝ 100.000 կենդանի ծնվածի հաշվով («Հայաստանի ժողովրդագրական ժողովածու, 2016»),

Հայաստանի Հանրապետությունում լուրջ խնդիր է մնում առողջապահության ծառայությունների սահմանափակ ֆինանսական մատչելիությունը: Պետության կողմից անվճար հիվանդանոցային բուժօգնության ծառայությունների տրամադրման մասին իրազեկվածությունը ցածր է, նպաստառու ընտանիքներում տեղյակ է հարցվածների 58%-ը։

Հետազոտությունները փաստում են, որ տնային տնտեսությունների 66%-ում ընտանիքի անդամներից առնվազն մեկը բժշկական միջամտության կարիք է ունեցել, սակայն նրանց միայն 55%-ն է դիմել բժշկի։

Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի կազմում կին պատգամավորներն ընդամենը 18% են կազմում։

Այսօր տեղադրված նախագծին կողմ է դրան ծանոթացածների 80, դեմ` 20 տոկոսը: Նշենք, որ նման նախագծերի համար շահառու կազմակերպությունները՝ Հայաստանի ծնողական կոմիտե, «Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության» կոալիցիայից նախագծի առնչությամբ դիտարկումներ դեռ չկան:

tert.am

00:00

Ի՞նչ խոստում կարող է տալ մի իշխանություն, որի ութ տարվա գործունեության հիմքում պատերազմներն ու պարտություններն են, զոհերն ու ավերածությունները

Magnis.news

երկ

երք

չրք

հնգ

ուրբ

շբթ

կրկ

Մշակվել է ՀՀ-ում կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների ռազմավարություն. վիճակագրությունն այլ բան է փաստում

Ի՞նչ խոստում կարող է տալ մի իշխանություն, որի ութ տարվա գործունեության հիմքում պատերազմներն ու...

Նոյեմբերի 9-ի իր հայտարարությամբ Ռուսաստանի նախագահը փորձեց փրկել Լեռնային Ղարաբաղը. Ռոբերտ...

Զոհրաբ Մնացականյանը 44-օրյա պատերազմի արյունոտ խոհանոցի «շեֆ-խոհարարն» է, և սա երբեք չի...

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը եվրոպական լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների հարցերին է...

Արման Սահակյանն ու Արտեմ Ասատրյանը ազատ են արձակվել

Զոհեր, տուժածներ. Բախվել են երկաթե ամրաններ տեղափոխող բեռնատարն ու ՎԱԶ...

Վճարային բոլոր հարցերի դեպքում դիմեք «Թել-Սել»-ին, մետրոպոլիտենի աշխատակիցներին մի՛ վիրավորեք....

Հայաստան կժամանի Ղազախստանի արտգործնախարարը

ՔՊ-ական նախկին պատգամավորին հանձնվել է ՍԴ դատավորի...

Արսեն Թորոսյանն այցելել է մանկատուն

TRIPP-ը Հայաստանի համար լայն հնարավորությունների պատուհան է. Զոհրաբ...

Երևանում մեկնարկել են միջին նորոգման աշխատանքները. Դրանք տևում են ժամը 21.30–ից մինչև...

Չեմ կարծում, որ շանտաժ է, երբ ՌԴ–ն ասում է՝ եթե ԵԱՏՄ–ից դուրս գաք, գազը կթանկանա....

Անչափահասները շանտաժի սպառնալիքով՝ մեկ այլ անչափահասի հարկադրել են սեքսուալ բնույթի...

Հայաստանը ողջունում է ԱՄՆ-ի և Իրանի կարևոր որոշումը՝ դադարեցնել բոլոր ռազմական գործողությունները....

Սամվել Կարապետյանի բիզնեսներում ստուգումներ անելու հրահանգ ստացե՞լ է Փաշինյանից․ ՊԵԿ նախագահի...

Հակակոռուպցիոն կոմիտեն ձերբակալել է նախկին նախարար Արտեմ...

Ձերբակալվել է Արման Սահակյանը

Թուլությունը խաղաղություն չի բերում, այն նոր սպառնալիքներ է առաջացնում. Գագիկ...

Հայկական մամուլ

«Իրավունք». Փաշինյանը «տրաս է հանել» բոլորին անխտիր. «Մի քիչ էլ դուք վիզ...

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ի 50 ընտրյալները՝ նոր քննության առաջ. ներքին պայքարը թեժանում...

«Հրապարակ». ՔՊ–ում վերջապես գտան Հռիփսիմե Հունանյանի...

ՀայEngРусԵրեքշաբթի Փետրվար 03 «Ժողովուրդ». Մարդիկ փող չունեն, բայց վարկ են վերցնում. պաշտոնական...

«Ժողովուրդ». Հակակոռուպցիոն կոմիտեն հաստատեց. ՔՊ-ական Կոնջորյանի առանձնատան մասով ստուգումներ...

«Հրապարակ». Ինչ արդյունք կտան Մայր Աթոռի...

«Փաստ». Ո՞ւմ է ձեռնտու «բոլորին մերժելու» մոտեցումը

«Հրապարակ». ՔՊ–ականների խնջույքին Փաշինյանը սեփական մատուցողին ու բաժակն է...

«Հրապարակ». Փաշինյանը թիմին ասել է՝ պետք է ոչ թե 50+1, այլ 60 տոկոս...

«Հրապարակ». Գարեգին Բ–ի դեմ նոր քրեական վարույթ են...

«Ժողովուրդ». Հեղուկ գազի թանկացման առեղծվածն ու ադրբեջանական բենզինի...

«Հրապարակ». Շուտով նոր ցնցում է սպասվում հանրությանը

«Ժողովուրդ». ԱԺ-ում արտահերթ, գաղտնի օրակարգով նիստ է. ընտրական օրենսգիրք են...

«Հրապարակ». ՔՊ–ն՝ «Մեր ձևով»–ի օրակարգով

«Հրապարակ». Ուղիներ են որոնում՝ թույլ չտալու հոգևորականների մեկնումը...

«Փաստ». Էլ ի՞նչ են «բացելու» մինչև ընտրություններ

«Փաստ». Համայնքներ կմիավորվեն Լոռու, Սյունիքի և Վայոց ձորի մարզերում....

«Ժողովուրդ». Առողջապահության նախարարի գոտին 1375$ է, պայուսակը՝ 3150$. շքեղությունների...

«Ժողովուրդ». Իշխանությունները «եկեղեցու բարենորոգում» անվան տակ փորձում են «տիրանալ» եկեղեցու...

«Ժողովուրդ». ՔՊ նախընտրական ծրագրի ընդունումից գրեթե 5 տարի անց՝ միջին կենսաթոշակը ծրագրային...

«Հրապարակ». Արցախի թեմի առաջնորդն իր վախերի պատանդն է...

«Հրապարակ». ՔՊ վարչությունը գրանցել է Անդրանիկ Քոչարյանի թեկնածությունը` ՔՊ հաջորդ պառլամենտի...

«Փաստ». Հայ առաքելական եկեղեցում ոչ մի պառակտում տեղի չի ունենում, չնայած Փաշինյանի կողմնակիցների...

«Ժողովուրդ». Կատարվել է առերես հարցաքննություն

«Հրապարակ». Հայկ Կոնջորյանը կտրվել է գետնից

«Իրավունք». ՔՊ-ական մերժվածներն արդեն պատերի տակ դժգոհում են. ովքեր են «դաբրո» ստանում...

«Փաստ». Փաշինյանը մարդկանց տանում է բախումների, որ «հոգին...

«Ժողովուրդ». Ինչ է սպասվում Արցախի նախագահ Շահրամանյանին. հնարավոր է մեղադրանք...

«Ժողովուրդ». Արտախորհրդարանական պայմանավորվածություններ՝ 2026-ին...

«Փաստ». Ինչի՞ ցուցիչ են խայտառակ թվերը

«Ժողովուրդ». Ի՞նչ ունեցվածք ունի մարզպետի՝ երկարամյա ԱԱԾ-ական...

«Հրապարակ». Միհրան Հակոբյանի ծեծի պատմությունից հնարավոր է «տուժի» գլխավոր դատախազ Աննա...

«Ժողովուրդ». Հանկարծամահ լինելուց առաջ հարցաքննել էին հրաշագործ...

«Իրավունք». 10 եպիսկոպոսների հայտարարությունը իրավապահները չեն...

Տոտալ ձախողում Գյումրիում. «հակապատարագները»՝ կուսակցական...

«Իրավունք». Ինչ են զրուցել ԱԱԾ մեկուսարանում Աղազարյանն ու Սրբազանները. Բացառիկ...

«Փաստ». Կառավարությունը նոր մահակ է պատրաստում՝ «գեղեցիկ»...

«Ժողովուրդ». Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում լարված իրավիճակ...

«Հրապարակ». Իշխանությունն ինչ սցենար է գծել եկեղեցու հետ կապված. 2-3 նոր անուն...

«Փաստ». Կսահմանվի կուսակցությունների տարեկան հաշվետվությունների ստուգման...

«Ժողովուրդ». Կոնջորյանն ու Հովհաննիսյանը 4-րդ անգամ տապալում են ԱԺ...

«Փաստ». Հայտարարագրերի վերլուծման նոր չափորոշիչներ...

«Ժողովուրդ». Երեւանի քաղաքապետարանը էլի գնումներ է արել ՔՊ-ական ավագանու անդամի...

«Հրապարակ». Պահանջում են Արցախի թեմի առաջնորդությունից...

«Ժողովուրդ». Քրեական ենթամշակույթի կրող «Օրենքով գողերը»` ՔՊ-ի...

«Ժողովուրդ». Առողջապահության ապահովագրության նախագիծը շտապում են ընդգրկել դեկտեմբերի քառօրյա...

«Ժողովուրդ». Իշխանությունն արդեն ունի իր համար երկու «սրտի կաթողիկոս»....

«Հրապարակ». ՔՊ–ում կարգախոսի փնտրտուք է

«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը հիասթափված է Ալեն Սիմոնյանից. Պատճառը հայտնի...

«Ժողովուրդ». Որն է հաջորդ բուհը. Հակակոռուպցիոն կոմիտեն օպերացիան...