Ստուգումները կմեկնարկեն ամենառիսկային և ամենամեծ հնչեղություն ունեցող հանքարդյունաբերողներից. Էրիկ Գրիգորյան

06.06.18 | 19:50

Շրջակա միջավայրի համաշխարհային օրը՝ հունիսի 5-ին, բնապահպանության նախարար Էրիկ Գրիգորյանն այցելել էր «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց։ Շրջայցի ընթացքում նախարարը ասուլիսով հանդես եկավ և պատասխանեց բնապահպանության ոլորտին վերաբերող լրագրողների հարցերին:

Հանքարդյունաբերության հետ կապված խնդիրներ

Նախարարի խոսքով՝ հանքերի շահագործման բնապահպանական ազդեցությունների մասով կան մտավախություններ, և այդ պատճառով նախատեսվել են ստուգումներ իրականացնել:

«Մենք խոսում ենք 28 մետաղական հանքի մասին, բայց դրանց մեծ մասը շահագործման փուլում չի գտնվում: Փորձաքննության օրենքում նախատեսված է, որ եթե գործունեություն չի իրականացվում մեկ տարվա ընթացքում, ապա փորձաքննական եզրակացությունն ուժը կորցնում է: Կտեսնենք, թե որ հանքարդյունաբերական շահագործման թույլտվություն ունեցող կազմակերպություններն են, որոնք են սկսել, և կնախաձեռնենք փորձաքննական դրական եզրակացությունները կասեցնելու գործընթացը»,- ասաց Էրիկ Գրիգորյանը:

Հունվարի 1-ից ընդերքի օրենսգրքով նախատեսված փոփոխություններով կա մոնիտորինգի համակարգը. եռամսյա պարբերականությամբ հողի, ջրի, մթնոլորտային օդի, կենսաբազմազանության, պոչամբարների և այլ ազդեցությունների մասով պարտադիր պետք է իրականացնել մոնիտորինգ:

«Դրան զուգահեռ մենք ինքներս նախաձեռնել ենք գործընթաց, որպեսզի ավելի հզորացնենք մեր գերատեսչության մոնիտորինգային համակարգը: Որևիցե փորձաքննություն ՀՀ-ում չի կարող սկսվել և ստանալ դրական կամ բացասական եզրակացություն, եթե համայնքն իր դրական դիրքորոշումը չի հայտնել: Կարող եմ ասել, որ Հայաստանում կան դեպքեր, որ ուղղակի համայնքը չի տվել իր դրական պատասխանը, և այդ պատճառով փորձաքննական գործընթացը չի սկսվել»,- հայտնեց նա:

Ընդերքի և բնապահպանական տեսչական մարմնի իրականացրած ստուգումների մասին

«Ապրիլի 9-ից ընդունված օրենքով այն Կառավարությանը ենթակա մարմին է, սակայն ունի նաև խորհուրդ: Այնտեղ ներգրավված են և՛ ԲՆ-ը, և՛ Էներգետիկայի ու բնական պաշարների նախարարությունը: Կան տեխնիկական հարցեր՝ կանոնադրության հետ կապված, սակայն այդ հարցերի քննարկումից հետո ստուգումները կմեկնարկեն ամենառիսկային և ամենամեծ հնչեղություն ունեցող հանքարդյունաբերողների մոտ»,- հայտնեց նախարարը:

Ռեկուլտիվացիա (խախտված տարածքների վերականգնման և հողային տարածքների աշխատանքների իրականացում` անվնաս վիճակի բերման նպատակով)

Էրիկ Գրիգորյանի տեղեկացմամբ՝ ռեկուլտիվացիայի գործընթացն օրենսդրորեն կարգավորված է: Դրա համար սահմանված են որոշակի վճարաչափեր, բաշխված է ըստ գործունեության տարիների, և դրա համար օրենսդրությամբ սահմանված կարգով պետք է վճարվեն գումարներ: Ռեկուլտիվացիայի ֆինանսական մասը նախարարը նորմալ է գնահատում, բայց նշում է, որ խնդիրներ կան ռեկուլտիվացիայի որակի հետ կապված:

«Այս պահի դրությամբ, կարծում եմ, 1.3-1.4 մլրդ դրամի չափով հավաքագրված գումար կա, և մեր հաշվարկներով կա՝ ևս 500 մլն չհավաքագրված և չվճարված: Սա միայն ֆինանսական մասն է, բայց կան նաև ռեկուլտիվացիայի որակի հետ կապված խնդիրներ, որովհետև ռեկուլտիվացիան, որի շրջանակում մի քանի սմ հող է լցվում այդ խախտված տարածքների վրա և համարվում ռեկուլտիվացված, մենք ընդունելի չենք համարում: Այդ պատճառով Կառավարության նախորդ նիստին որոշում է ընդունվել, որ պետք է ԲՆ-ը մշակի կենսաբանական ռեկուլտիվացիայի հետ կապված հարցեր»,- հայտնեց նա:

Է. Գրիգորյանի խոսքով՝ գաղափարը լինելու է այն, որ ռեկուլտիվացիայից հետո այդ հողերը բավարար չափով մաքրված և պատրաստ լինեն գյուղատնտեսական և այլ գործունեություն իրականացնելու համար:

Կառավարության ծրագրում շրջակա միջավայրի պահպանությանը վերաբերող հատվածի մասին

«Նախնական տարբերակով կան հստակ գործողություներ, որ մենք նախատեսում ենք իրականացնել, սակայն քանի որ Կառավարության ծրագիրն ավելի շատ ուղղված է ազատ, արդար և թափանցիկ ընտրությունների կազմակերպմանը՝ ներկայացված են մեր մոտեցումները շրջակա միջավայրի հետ կապված: Այդ ձևակերպումների մեջ մենք փորձել ենք մտցնել բոլոր այն գործողությունները, որոնք մենք նախատեսում ենք իրականացնել»,- ասաց նախարարը:

Փոքր հիդրոէլեկտրակայանների մասին

Էրիկ Գրիգորյանի տեղեկացմամբ՝ նախնական տվյալներով ՀՀ-ում կա առնվազն 20 հէկ, որոնք 30-50 տոկոսով ավելի ջրառ են իրականացրել: Ավելի ջրառի համար օրենսդրությամբ կա ժամանակահատված, որ տրվում է խախտումները վերացնելու համար, որից հետո Կառավարությունը կարող է հէկ-ի գործունեությունը դադարեցնել:

«ՀԷԿ-երի հետ կապված խնդիրներ կան: Բնապահպանական թողքի հաշվարկման մեթոդիկան շատ վատն էր, և այդ մեթոդիկայի պատճառով մինչև 2004 թվականը էկոլոգիական թողքը 1.5 խմ է եղել, սակայն 1981 թվականին եղել է 3 անգամ ավելի պակաս՝ 0.48: Այժմ մեր իրավաբաններն աշխատում են, որ տեսնենք, թե այդ էկոլոգիական թողքի հաշվարկման մեթոդոլոգիայի հաշվարկում արդյոք կան խնդիրներ: Պետք է գտնենք լուծումներ այդ հաշվարկների համար»,- ասաց նա:

Նախարարը բոլոր ջրօգտագործման թույլտվություն ունեցողներին կոչ արեց կամավոր դիմել բնապահպանական գերատեսչությանը, եթե այդ թույլտվությունները ստացել են շատ ավելի մեծ ծավալով, քան դրա կարիքը կար: