Հայաստանի խոշտանգումների կանխարգելման ազգային մեխանիզմի գործունեության փորձը ներդրման նպատակով առաջարկվել է այլ երկրների. Գլխավոր դատախազ

28.11.18 | 12:24

Անցած տասնամյակի ընթացքում ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի համապատասխան ստորաբաժանման աշխատակիցների հետևողականության և նախաձեռնողականության արդյունքում վեր են հանվել ազատությունից զրկման վայրերում առկա մի շարք համակարգային և կոնկրետ անձանց վերաբերող խնդիրներ, այսօր Խոշտանգումների կանխարգելման ոլորտում ՄԻՊ 10-ամյա գործունեությանը նվիրված միջազգային համաժողովին իր ելույքում ասաց ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը։

«Դժվար է գերագնահատել ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանին խոշտանգումների կանխարգելման անկախ ազգային մեխանիզմի ճանաչման դերը ազատությունից զրկման վայրերում խոշտանգումների և դաժան, անմարդկային կամ նվաստացուցիչ վերաբերմունքի կամ պատժի հնարավոր դեպքերի կանխման, պատշաճ արձագանքման, պատկան մարմինների առջև հայտնաբերված խնդիրների բարձրացման հարցում: Անցած տասնամյակի ընթացքում Մարդու իրավունքների պաշտպանի համապատասխան ստորաբաժանման աշխատակիցների հետևողականության և նախաձեռնողականության արդյունքում վեր են հանվել ազատությունից զրկման վայրերում առկա մի շարք համակարգային և կոնկրետ անձանց վերաբերող խնդիրներ, որոնք իրենց արտացոլումն են ստացել ինչպես Մարդու իրավունքների պաշտպանի՝ որպես կանխարգելման ազգային մեխանիզմի տարեկան և հատուկ զեկույցներում, այնպես էլ պետական տարբեր մարմիններին ուղղված նամակներում»,- ասաց Արթուր Դավթյանը։

Նա նշեց, որ կանխարգելման ազգային մեխանիզմի արդյունավետության մասին առանձնահատուկ կերպով վկայում է հատկապես միջազգային գործընկերների կողմից այս գործունեությանը տրված բարձր գնահատականները և այն, որ Եվրոպայի խորհրդի կողմից իրականացվող ծրագրի շրջանակներում ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի՝ որպես խոշտանգումների կանխարգելման ազգային մեխանիզմի գործունեության փորձը, ներդրման նպատակով առաջարկվել է այլ երկրների:

«Խոշտանգումների և դաժան, անմարդկային կամ նվաստացուցիչ վերաբերմունքի կամ պատժի դեմ պայքարում Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային հանձնառությունների պատշաճ կատարման լավագույն առհավատչյան են խնդրո առարկա ոլորտում վերջին տարիներին իրականացված օրենսդրական բարեփոխումները: «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2015թ. հունիսի 9-ի օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգիրքը լրացվեց նոր՝ 309.1 «Խոշտանգումը» վերտառությամբ հոդվածով, որով խոշտանգման հանցակազմի իրավական ձևակերպումը փոփոխվել և ամբողջովին համապատասխանեցվել է կոնվենցիայի առաջին հոդվածին: Ընդ որում, գործող քրեադատավարական կարգավորումները խոշտանգման դեպքերի համար նախատեսում են հանրային մեղադրանքի ռեժիմ, այսինքն քրեական գործ հարուցելու համար տուժողի բողոքը պարտադիր պայման չէ: Այդպիսի իրավակարգավորումը յուրաքանչյուր նման դեպքում մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու կարևոր երաշխիք է»,- նշեց ՀՀ Գլխավոր դատախազը։

Արթուր Դավթյանն ընդգծեց՝ նշված իրավակարգավորումները իրավական բնույթի որակական նոր հիմքերի վրա են դրել պաշտոնատար անձանց կողմից բռնությունների գործադրման դեմ պետության կողմից տարվող քրեական քաղաքականությունը:

«Մասնավորապես, 2015-2018թթ. ընթացքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 309.1 հոդվածի հատկանիշներով քննված քրեական գործերով քրեական հետապնդում է հարուցվել 6 անձի նկատմամբ, որոնցից 2017 թվականի ընթացքում 1 քրեական գործ 1 անձի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան: 2018թ. նոյեմբերի 26-ի դրությամբ 1 քրեական գործ 1 անձի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, գործի դատական քննությունը շարունակվում է, մինչդատական վարույթում քննվող 2 քրեական գործով 4 անձ /1 գործով 1 անձ, 1 գործով 3 անձ/ ներգրավված է որպես մեղադրյալ»,- ասաց Արթուր Դավթյանը։