Կառուպցիայի դեմ պայքարը պետք է ուժեղացնի դատական իշխանության անկախությունը, ոչ թե թուլացնի այն. իրավապաշտպան

25.09.19 | 16:57

Կառուպցիայի դեմ պայքարը պետք է ուժեղացնի դատական իշխանության անկախությունը, ոչ թե թուլացնի այն։ Նման տեսակետ այսօր՝ սեպտեմբերի 25–ին «ՀՀ դատաիրավական բարեփոխումների հիմնական ուղղությունները» խորագրով քննարկման ժամանակ հայտարարեց «Իրավական ուղի» հասարակական կազմակերպության համահիմնադիր, իրավապաշտպան Սիրանույշ Սահակյանը։

Վերջինիս խոսքով՝ կառուպցիայի դեմ պայքարի համատեքստում փոփոխություններ են կատարվել կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի մասին օրենքում, որոնք լրացուցիչ ազդակներ են ստեղծում դատական իշխանության նկատմամբ։

Իրավապաշտպանի գնահատմամբ՝ կատարված փոփոխությունները ոչ թե ուժեղացնում են դատական իշխանությանը, այլ կոռուպցիայի դեմ պայքարի հովանու ներքո լրացուցիչ ազդակներ են ստեղծում դատական իշխանության նկատմամբ։

«Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին տրվել են երկու լուրջ լիազորություններ, որոնք ներազդող են դատական իշխանության նկատմամբ։

Օրինակ՝ հնարավոր կոռուպցիոն ներգրավվածության վերաբերյալ ուսումնասիրությունների կատարումը, ընդ որում այս գործընթացում բավարար թափանցիկություն և պաշտպանության երաշխիքներ ուսումնասիրության օբյեկտ հանդիսացող անձի նկատմամբ նախատեսված չէ. ավելին, ընթացակարգերը հստակ կանոնակարգված չեն և պարզ չէ, թե այս ուսումնասիրությունն ինչ միջոցներով պետք է իրականացվի, որի արդյունքում էլ հնարավոր կոռուպցիոն գործարքների վերաբերյալ եզրակացություն է տրվելու»,–ասաց նա։

Սահակյանի խոսքով՝ կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի մասին օրենքում կատարված փոփոխություններով դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու իրավունք է վերապահվում նաև կոռուպցիայի հանձնաժողովին՝ հայտարարագրման հետ կապված խախտումների դեպքում, մինչդեռ ներկայումս նման գործառույթ ունեն արդարադատության նախարարը, էթիկայի հանձնաժողովը։

Իրավապաշտպանի խոսքով՝ առաջարկվող փոփոխություններով փոփոխվում են կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի ձևավորման սկզբունքները։

«Եթե մեծացնում ենք պետական մարմնի լիազորությունները, այն պետք է հանգեցնի պետական մարմնի անկախության ուժեղացմանը, մինչդեռ փոփոխվում են կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի ձևավորման սկզբունքները։ Եթե 2018–ին ընդունված օրենքը նախատեսում էր մրցութային ընթացակարգ, կար թափանցիկ գործընթաց, մրցութային ընթացակարգով ընտրվում էին 5 լավագույն թեկնածուներին և նրանց ներկայացնում ԱԺ–ին, որն էլ ընտրում էր հանձնաժողովի անդամներին, իսկ փոփոխությամբ՝ հանձնաժողովի անդամները ներկայացվում են կառավարության և իշխող քաղաքական ուժի կողմից։

Արդյունքում ստանում ենք կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի խիստ քաղաքական կազմ, որը չի կարող ինքնուրույն և անկախ եղանակով իր խնդիրները լուծել դատական իշխանության նկատմամբ»,–ասաց նա։

Սիրանույշ Սահակյանի գնահատմամբ՝ հայտարարագրման հետ կապված խախտումների առնչությամբ դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթներ հարուցելը խիստ թիրախավորված և խտրական բնույթ է կրում։

«Բոլորս էլ գիտենք, որ հայտարարագրումն ունիվերսալ պարտավորություն է, այն ոչ թե պայմանավորված է դատավորի գործունեությամբ, այլ ֆինանսական վերահսկողությամբ։ Ինձ մոտ հարց է առաջանում, եթե հայտարարագրման խախտումը կատարել է նախարարը, ապա վերջինիս միայն կարող է սպառնալ կամ վարչական կամ քրեական պատասխանտվություն, իսկ դատավորի դեպքում այն պետք է անպայմանորեն զուգակցվի կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելով , ընդ որում, համաձայն կորգավորումների՝ հայտարարագրման հետ կապված խախտումները համարվում են էական, սակայն չի հստակեցվում, թե որն է համարվում էական»,–ասաց իրավապաշտպանը։