ԵՄ նախագահ Շառլ Միշելի մամուլի ասուլիսն այն մասին էր, թե ինչպես է Արևմուտքը կրկին քաջալերել նավթ և գազ վաճառող բռնապետ Ալիևին և նսեմացրել հայրենիք վաճառող կապիտուլյանտ Փաշինյանին. Արտակ Զաքարյան

15.07.23 | 21:46

ԵՄ նախագահ Շառլ Միշելի մամուլի ասուլիսն այն մասին էր, թե ինչպես է Արևմուտքը կրկին քաջալերել նավթ և գազ վաճառող բռնապետ Ալիևին և նսեմացրել հայրենիք վաճառող կապիտուլյանտ Փաշինյանին:

Ահա այսպես, մեր բոլորի աչքի առաջ Հայաստանի «կառավարիչները» կործանում են մեր երկիրը` առավել մեծացնելով Արցախի քաղաքացիների հայրենազրկման և ցեղասպանական ռիսկերը:

Նույնիսկ Հ1-ի հեռուստատեսային լուրերն ամոթից չանդրադարձավ Միշելի հայտարարության բոլոր կետերին, այլ լուսաբանեց հիմնականում Լաչինի միջանցքին վերաբերող հատվածը: Ամեն ինչ առավել քան պարզ է:

Այսօր, զուգահեռաբար նաև ՌԴ ԱԳՆ-ն է ի գիտություն աշխարհասփյուռ հայության հայտարարել, որ ձեր վարչապետի հայրենադավ և ազգակործան մեղքերը Ռուսաստանի վրա մի գցեք:

Ստորև ծանոթացեք Շառլ Միշելի` մամուլի ասուլիսում արված հայտարարության ամբողջական տեքստին:

«...Քիչ առաջ ավարտեցինք նախագահ Ալիևի և վարչապետ Փաշինյանի հետ վեցերորդ հանդիպումը։

Մեր մտքերի փոխանակումները կրկին եղել են անկեղծ, ազնիվ և առարկայական:

Մեր հանդիպումը վերջինն էր Բրյուսելում, Քիշնևում, Վաշինգտոնում, Մոսկվայում և երկկողմ` սահմանին Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների, փոխվարչապետների և արտաքին գործերի նախարարների մասնակցությամբ ինտենսիվ և արդյունավետ բարձր մակարդակի հանդիպումների շարքից:

Մենք անցնում ենք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև բանակցությունների ամենաընդգրկուն և եռանդուն փուլերից մեկը։ Ես քաջալերեցի առաջնորդներին` խաղաղ գործընթացին իրենց ամուր նվիրվածության համար և խրախուսեցի նրանց, հետագա խիզախ քայլեր ձեռնարկել՝ ապահովելու վճռական և անշրջելի առաջընթաց` կարգավորման ուղու վրա։

Թեև մեր հանդիպումը տեղի ունեցավ տեղերում լարվածության մտահոգիչ աճի համատեքստում, ես կարևոր թափ նկատեցի քաղաքական քննարկումներում և ջանքերում։

Մենք քննարկել ենք օրակարգային բոլոր հարցերը։

1. Ինքնիշխանություն և տարածքային ամբողջականություն

Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները ևս մեկ անգամ լիովին վերահաստատել են իրենց հարգանքը մյուս երկրի տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության նկատմամբ։ Ըստ այդմ՝ Հայաստանի տարածքը կազմում է 29800 կմ2, իսկ Ադրբեջանինը՝ 86600 կմ2։

2. Սահմանի սահմանազատում

Երկու ղեկավարներն էլ վերահաստատեցին իրենց միանշանակ հավատարմությունը 1991թ. Ալմաթիի հռչակագրին՝ որպես սահմանազատման քաղաքական շրջանակ: Ես ողջունեցի հուլիսի 12-ին սահմանային երկու հանձնաժողովների հանդիպումը։ Աշխատանքներն առաջ են գնացել այս հանձնաժողովների կանոնադրության և սահմանազատման հիմքերի վերաբերյալ քննարկումների շուրջ: Շատ կարևոր է, որ ղեկավարները պայմանավորվել են ակտիվացնել և արագացնել հանձնաժողովների աշխատանքը։

3. Հաղորդակցություն

Կապի և հաղորդակցության հետ կապված՝ կողմերը նաև հստակ առաջընթաց են գրանցել վերջին երկու ամիսների ընթացքում տարածաշրջանում տրանսպորտային և տնտեսական կապերի ապաշրջափակմանն ուղղված իրենց քննարկումներում։ Մենք քննարկել ենք ապագա տրանսպորտային միջոցների ձևերը, որոնք կհարգեն ինքնիշխանության, իրավասության և փոխադարձության սկզբունքները: Պետք է անհապաղ ձեռնարկել երկաթուղային կապի կառուցումը։ ԵՄ-ն պատրաստ կլինի ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել. Որոշ մանրամասներ դեռևս հստակեցում են պահանջում, սակայն այս թեմայի շուրջ դիրքորոշումներն այժմ ավելի են մոտենում, և տարբերակներն ակտիվորեն ուսումնասիրվում են:

4. Մարդասիրական հարցեր

Մենք քննարկել ենք Ղարաբաղի հայ բնակչության վիճակը և Լաչինի միջանցքի շուրջ ստեղծված իրավիճակը։ Գործերի ներկա վիճակը ակնհայտորեն կայուն չէ և չի բխում ոչ մեկի շահերից: Քննարկեցինք նաև հնարավոր կոնկրետ քայլերը, որոնք կօգնեն վերականգնել իրավիճակը: Ես ընդգծեցի Լաչինի ճանապարհի բացման անհրաժեշտությունը։ Ես նաև նշել եմ Ադրբեջանի պատրաստակամությունը՝ հավասարապես Աղդամով մարդասիրական մատակարարումներ ապահովելու համար։ Ես երկու տարբերակներն էլ կարևոր եմ համարում և խրախուսում եմ մարդասիրական առաքումները երկու կողմերից՝ ապահովելու բնակչության կարիքների բավարարումը: Ես ողջունեցի նաև ԿԽՄԿ-ի կողմից բժշկական տարհանումների վերսկսումը:

5. Անվտանգություն և իրավունքներ

Տեղում գտնվող բնակչությունը հավաստիացումների կարիք ունի՝ առաջին հերթին իր իրավունքների և անվտանգության հետ կապված:

Այս համատեքստում ես արտահայտեցի ԵՄ-ի քաջալերանքը՝ ուղիղ երկխոսության համար Բաքվի և նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզում բնակվող հայերի ներկայացուցիչների միջև։ Այս երկխոսությունը պետք է ապահովի այնքան անհրաժեշտ վստահությունը բոլոր ներգրավվածների համար:

6. Ձերբակալվածներ

Մենք հավասարապես քննարկել ենք կալանավորված անձանց հարցերը։ Ղեկավարները վերահաստատեցին իրենց հավատարմությունն առ այն, որ զինվորների ազատ արձակումը, ովքեր անզգուշորեն անցնում են մյուս կողմը, կհեշտացվի: Ես կողմնակից էի, որ երկու կողմից էլ ազատ արձակվեն կալանավորները։ Քննարկվել է նաև անհայտ կորածների ճակատագրի և ականազերծման հարցերում առավել մեծ համագործակցության ապահովման կարևորությունը, և ես ևս մեկ անգամ կողմերին կոչ եմ արել հնարավորինս շատ տեղեկատվություն փոխանակել։

7. Հետագա քայլեր

Մենք պայմանավորվեցինք, որ մեր թիմերը կմնան սերտ կապի մեջ՝ ապահովելու կոնկրետ հետևողականություն այսօրվա քննարկվածի վերաբերյալ:

Իրական առաջընթացը կախված է հաջորդ քայլերից, որոնք պետք է ձեռնարկվեն մոտ ապագայում։ Որպես առաջնահերթություն՝ պետք է դադարեցնել բռնությունն ու կոշտ հռետորաբանությունը՝ խաղաղության և կարգավորման բանակցությունների համար պատշաճ միջավայր ապահովելու համար։ Ես նաև վերահաստատեցի իմ մտադրությունը հրավիրել Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներին ամառվանից հետո Բրյուսելում կայանալիք ևս մեկ հանդիպման, ինչպես նաև հերթական հնգակողմ հանդիպմանը Ֆրանսիայի և Գերմանիայի ղեկավարների մասնակցությամբ Գրանադայում՝ Եվրոպական համայնքի հաջորդ գագաթնաժողովում»: