Անխուսափելի բախման ռեսուրսը

27.09.16 | 09:54

Ինչ է նշանակում Հայաստանում հաջողակ և արդյունավետ վարչապետ, այդ հասկացության հանրային ընկալման տեսանկյունից, երբ հիմքում հանրային շահն է: Դա նշանակում է վարչապետ, որը քայլեր է կատարում Հայաստանում հաստատված քրեաօլիգարխիկ համակարգի դեմ: Ինչպիսին էլ լինեն այդ քայլերը, դրանք պետք է լինեն համակարգի դեմ: Հարց է առաջանում՝ այդ համակարգը տգե՞տ է, որպեսզի չհասկանա այդ պարզ իրողությունը, չհասկանա, որ Հայաստանում իրավիճակի հիմնարար, որակական փոփոխություն հնարավոր է անել միայն իր շահերի հաշվին, քանի որ ներկայիս որակների շահառուն հենց միայն այդ համակարգն է: Քրեաօլիգարխիկ համակարգը գուցե անգրագետ է, դրա ներկայացուցիչները գուցե տառաճանաչ չեն, չգիտեն անգամ սեփական անունն անսխալ գրել, բայց նրանք հիմար էլ չեն՝ նրանք շատ լավ հասկանում են սեփական շահերին և անվտանգությանը սպառնացող վտանգները, այլապես երկու տասնամյակ չէին կարող պահել իշխանությունը: Եվ ուրեմն, եթե Կարեն Կարապետյանը իսկապես մտադիր է հաջողակ վարչապետ լինել հասարակական շահերի տեսանկյունից, նա անխուսափելիորեն բախման մեջ է լինելու իշխող համակարգի հետ: Ինչպես էլ արտահայտվի այդ բախումը՝ իհարկե հազիվ թե Իսկանդերներով հարվածեն իրար կամ նետեն Իսկանդերները և Սմերչերը միմյանց վրա, միևնույն է, ըստ էության դա լինելու է «կյանքի եւ մահվան» հարց, որովհետև չի կարող լինել փոխզիջում՝ դարձյալ հանրային շահի տեսանկյունից դիտարկելու դեպքում:

Փոխզիջում հնարավոր էր գուցե մոտ տասը տարի առաջ, երբ առկա էր երկնիշ տնտեսական աճ, այսինքն ըստ էության կար մեծ քանակությամբ փող և այդ փողի հիմքով հնարավոր էր գալ հանրության հետ փոխղիջման, այսինքն մի փոքր վերանայել բաշխման մեխանիզմները և համակարգը այսպես ասած «վերալիցքավորել» մի երկու տասնամյակի համար: Սակայն իշխող համակարգը ինչ-ինչ պատճառներով չի գնացել այդ քայլին, չի գնացել այդ պայմանավորվածությունը կամ փոխզիջումը հասոունացնելու ճանապարհով, ինչի հետևանքն էլ եղել է այն, որ համակարգային ճգնաժամն ավելի է խորացել, ըստ էության հասնելով մի իրավիճակի, երբ ելքն այլևս «ինքնաոչնչացումը» կամ «փոխադարձ ոչնչացումն» է, որտեղ փոխզիջումը այլևս բացառված է: Թե ինչու չի նախաձեռնվել փոխզիջում այդ տարիներին, այլ հարց է: Այստեղ իհարկե պատճառները քաղաքական են, պայմանավորված իշխանության անցման խնդիրներով: Բայց, փաստն այն է, որ պահը բաց է թողնվել և հիմա առճակատումն անխուսափելի է: Թեև, խուսափել հնարավոր է մի դեպքում միայն՝ երբ հանրային շահի հանգամանքը ֆիկցիա է և Կարեն Կարապետյանն իրականում ոչ թե հանրությանը ծառայելու, օգնելու, այլ օգտագործելու նպատակ է հետապնդում, իրականում ծառայելով հենց իշխող համակարգին: Այս դեպքն իհարկե բախում չի ենթադրում: Ավելին, այդ դեպքում քրեաօլիգարխիան իր ռեսուրսները կդնի Կարեն Կարապետյանի «հաջողության» գործին, իհարկե մինչ այդ պայմանավորվելով երաշխիքների շուրջ, քանի որ մեկ էլ տեսար ինչ որ պահի խախտվեն պայմանավորվածությունները:

Բայց եթե Կարապետյանի գործունեության հիմքում լինելու է հանրային շահը, ապա այստեղ հարց է առաջանում, թե Կարապետյանը ի՞նչ ռեսուրսներով է բախվելու և վարելու մարտը քրեաօլիգարխիայի դեմ: Այլ կերպ ասած, ինչի՞ վրա է հույս դրել Կարեն Կարապետյանը: Նա կարծեք թե ունի հնարավոր երեք պոտենցիալ հիմք կամ հույսի աղբյուր՝ Սերժ Սարգսյանը, արտաքին աշխարհը կամ առավելապես Ռուսաստանը, հասարակությունը: Կարեն Կարապետյանը հավանաբար բավականաչափ լավ է պատկերացնում քաղաքականությունն ու դրա հետ կապված խնդիրները, իր համակարգային պայքարի հաջողության հույսը Սերժ Սարգսյանի կամ արտաքին աշխարհի, և առավել ևս Ռուսաստանի հետ չկապելու համար: Ընդ որում, խնդիրն այստեղ ամենևին անձերը կամ անվանումները չեն, այլ հենց քաղաքականությունը, որը շահերով թելադրվող մի գործընթաց է, իսկ և՛ Սերժ Սարգսյանը, և՛ առավել ևս արտաքին աշխարհն ու Ռուսաստանը Կարապետյանից ավելի վեր շրջանակներ են, հետևաբար նրա վերահսկողությանը կամ կառավարմանը չենթարկվող, նրա համար անկանխատեսելի:

Ավելին` սկզբնաղբյուր կայքում