Հիմնադրամի առաքելությունը Հայաստանում արտահանմանը, ներդրումների աճին եւ զբոսաշրջության զարգացմանը նպաստելն է. Արմեն Ավակ Ավակյան

11.06.17 | 14:53

Banks.am-ը զրուցել է Հայաստանի զարգացման հիմնադրամի տնօրեն Արմեն Ավակ Ավակյանի հետ:

- Պրն Ավակյան, վերջերս եք նշանակվել Հայաստանի զարգացման հիմնադրամի տնօրենի պաշտոնում: Ի՞նչ փոփոխություններ եք նախատեսում կազմակերպության ռազմավարության եւ գործունեության մեջ:

- Հիմնադրամի առաքելությունը չի փոխվել. այն կոչված է նպաստելու Հայաստանում արտահանմանը, ներդրումների աճին եւ զբոսաշրջության զարգացմանը: Պարզապես ցանկանում եմ փոխել գործունեության մեթոդոլոգիան, այսինքն՝ այն ուղիները, որոնց միջոցով հասնելու ենք մեր առջեւ դրված նպատակներին:

Հիմնադրամը մինչեւ օրս բավական լավ է աշխատել, գրանցել է զգալի հաղթանակներ, որոնց արդյունքում անցած տարի ստացվել է ավելի քան 2 մլրդ դրամի արտահանման 85 պայմանագիր, իսկ 45 ներդրող հետաքրքրվել է Հայաստանով, նրանցից միայն երկուսը մտադրվել են այստեղ շուրջ $5 մլն գումար ներդնել: Այդուհանդերձ, ըստ իս, հիմնադրամի ամբողջական պոտենցիալն օգտագործած չէ: Մենք այսօր այնտեղ չենք, որտեղ կցանկանայինք լինել:

Ստանձնելով հիմնադրամի ղեկավարի պաշտոնը՝ նախատեսում եմ, առաջին հերթին, փոփոխություններ կատարել հիմնադրամի գործելաոճում, ավելացնել բիզնես տրամաբանությունը: Ներդրողը մեզ պետք է դիտարկի ոչ թե որպես պետության մի թեւ, այլ առանձին հիմնադրամ, որի հետ կարելի է խոսել բաց եւ ազատ:

Հիմնադրամն ուղղակիորեն ներառված չէ պետական կառուցվածքում, ինչը մեզ տալիս է որոշակի առավելություններ: Նախ, մենք ի վիճակի ենք ռեսուրս ներգրավել այլ աղբյուրներից, այդ թվում՝ դրամաշնորհային ծրագրերից եւ դոնորներից: Երկրորդ, մեր գործունեության մեջ ավելի ճկուն ենք. մեր ձեռքերը հասնում են այնպիսի տեղեր, որոնք պետական ապարատին դժվար հասանելի են: Եվ երրորդ՝ մենք ներդրողների համար կարող ենք հանդես գալ նոր, հետաքրքիր իմիջով, ինչը դժվար է պետության համար, քանի որ վերջինս սահմանափակված է իր պրոտոկոլներով:

- Մինչ այս հիմնադրամի գործառույթներում առանցքային դերը հատկացված է եղել փառատոնների եւ համաժողովների անցկացմանը. որքանո՞վ են արդյունավետ եղել այս միջոցառումները: Գործնականում ի՞նչ ձեւով են արտահայտվելու Ձեր նշած գործելաոճի փոփոխությունները:

- Իսկապես, նախկինում հիմնադրամի ժամանակի եւ ռեսուրսների հիմնական մասն ուղղվել է էքսպոների եւ նմանատիպ միջոցառումների կազմակերպմանը, մինչդեռ դրանք, ըստ իս, կազմակերպության գործունեության փոքր մասը պետք է կազմեն: Միջոցառումը չպետք է լինի ինքնանպատակ, այն պետք է դիտարկվի որպես կոնկրետ նպատակի հասնելու գործիք: Ես, լինելով բիզնես խորհրդատու, կենտրոնացած եմ արդյունքի վրա եւ հավատացած եմ, որ, անկախ ամեն ինչից, ամենաէականը վերջնական արդյունքն է:

Հիմնադրամն ապագայում տեսնում եմ որպես նախագծերի մշակման եւ ներդրողներին դրանց ներկայացման հարթակ:

Ընդհանրապես, ցանկացած նախագծի ամբողջական պատրաստումը (ինժեներական եւ ֆինանսական բաղադրիչներ, շուկայի ուսումնասիրություն եւ այլն) բավական թանկ ծառայություն է: Մեծ թվով նախագծերի մշակումը մեր տեսանկյունից ձեռնտու չէ, քանի դեռ նման 10 ծրագրից փաստացի ներդրող կարող է գտնել միայն մեկը: Հետեւաբար, մենք պետք է կենտրոնանանք նախագծերի մինի տարբերակներ մշակելու վրա. ես դա նմանացնում եմ կինոյի թրեյլերին: Այն պետք է պարունակի այն նվազագույն ինֆորմացիան, որ բավարար լինի ներդրողին հետաքրքրելու համար եւ, միաժամանակ, լինի հնարավորինս քիչ ծախսատար: Հետագայում, երբ ներդրողը հետաքրքրվի ծրագրով, կարող է «գնել տոմսը» եւ ծանոթանալ ծրագրի մնացած մասին: Հիմնադրամը պետք է նմանատիպ նախագծային հարթակ դառնա. նախադրյալները կան, սակայն դեռեւս համակարգված չեն:

- Զարգացման հիմնադրամի գործառույթներով արդեն իսկ լիազորված են առանձին մարմիններ, օրինակ՝ զբոսաշրջության զարգացմամբ զբաղվում է Զբոսաշրջության պետական կոմիտեն: Այս առումով չե՞ն կրկնվում արդյոք հիմնադրամի եւ պետական այլ մարմինների գործառույթները։

- Հայաստանի զարգացման հիմնադրամն իր գործունեության ընթացքում առնչվում է հիմնականում 4 պետական կառույցների հետ, դրանք են՝ Զբոսաշրջության կոմիտեն, տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարությունը, Ռազմավարական նախաձեռնությունների կենտրոնը եւ կառավարությունը՝ վարչապետի գլխավորությամբ: Մենք չորսս՝ վարչապետի հովանու ներքո, մեկ թիմ ենք, եւ յուրաքանչյուրս ունի իր հստակ պարտականությունները:

Տրամաբանությունը հետեւյալն է՝ պետական մյուս 3 մարմինները Զարգացման հիմնադրամից գերակա են (upstream), պատկերավոր ասած՝ նրանք ուղեղն են, իսկ մենք՝ ոտքերն ու ձեռքերը: Նրանք հիմնականում զբաղվում են ռազմավարության եւ քաղաքականության մշակմամբ, իսկ մենք, ստանալով համապատասխան ազդակները, կիրառում դրանք մեր նախագծային աշխատանքներում: Ենթադրենք, Ռազմավարական նախաձեռնությունների կենտրոնը նախարարության հետ քննարկումից հետո հայտարարում է, որ 10 տարում Հայաստանի ՀՆԱ-ի 25%-ը պետք է կազմի ՏՏ ոլորտը, եւ ըստ դրա նախատեսվում են օրենսդրական, հարկային բարեփոխումներ: Ես այս հայտարարությունից ստանում եմ ազդակ՝ իմ թիմին ասելու, որ նոր ներդրումային նախագծեր մշակելիս կենտրոնանան ՏՏ ոլորտի վրա, քանի որ պետությունը դա է տեսնում որպես զարգացման ուղղություն:

Նույն տրամաբանությամբ՝ Զբոսաշրջության պետական կոմիտեն ստեղծում է տեսլականը, մենք իրականացնում ենք նախագծեր, գովազդային արշավներ, մշակում ֆեյսբուքյան էջը, կայքը եւ այլն: Եթե հիմնադրամն աշխատի մի նախագծի վրա, որը չի տեղավորվում կոմիտեի տրամաբանության մեջ, դա կլինի անարդյունավետ: