Կառավարությունն առաջարկում է դյուրինացնել նպատակային վարկերի տոկոսադրույքի սուբսիդավորման գործընթացը, ավելացնել վարկերի վերին շեմը

27.02.19 | 20:47

ՀՀ կառավարությունը վաղը կքննարկի «Գյուղատնտեսական հումքի մթերումների (գնումների) նպատակով ագրովերամշակման ոլորտին տրամադրվող վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման ծրագիրը հաստատելու մասին» կառավարության որոշման նախագիծը:

Նախագծով առաջարկվում է բարելավել պտուղ-բանջարեղեն և խաղող վերամշակող տնտեսվարողներին տրամադրվող նպատակային վարկերի տոկոսադրույքի սուբսիդավորման մատչելիության մակարդակը և դրանից օգտվելու հնարավորություն ընձեռնել նաև կաթ վերամշակող տնտեսավարող սուբյեկտներին։

Նախագծով նախատեսված է դյուրինացնել տրամադրվող նպատակային վարկերի տոկոսադրույքի սուբսիդավորման գործընթացը, մասնավորապես՝ ավելացնել տրամադրվող վարկերի վերին շեմը, գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելու նպատակով գյուղացիական տնտեսություններին տրամադրել կանխավճար, հանել վարկառուի կողմից ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարություն ներկայացվող նախնական հայտին եզրակացություն տրամադրելու նախապայմանը և վերջինիս փոխարեն սահմանել վարկի տրամադրման հայտի և վարկի հաստատման վերաբերյալ ՖԿ-ի կողմից ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը տեղեկատվություն ներկայացնելու պահանջ, ինչպես նաև ընդլայնել ծրագրի գործողության շրջանակը և ընդգրկել կաթի գնման ուղղությունը։

Ըստ հիմնավորման` գյուղատնտեսական մթերքներ վերամշակող արդյունաբերության ոլորտում առկա խնդիրներն են՝ տեխնիկական վերազինում, առկա հզորությունների ավելացում, մթերումների կազմակերպում, մթերված հումքի դիմաց ժամանակին վճարում, մրցունակություն, շուկայահանում և այլն, ձեռնարկությունները սեփական ազատ միջոցների սղության կամ բացակայության պատճառով մշտապես ապահովվում են վարկային միջոցների հաշվին, որոնք սովորաբար լինում են միջնաժամկետ (3-5 տարի), երբեմն` երկարաժամկետ, դրամով և արտարժույթով, իսկ տոկոսադրույքները բավականին բարձր են, և տատանվում է ՀՀ դրամով՝ 12.3-ից 14.2, իսկ արտարժույթով՝ 8.8-ից 11.2%-ի սահմաններում:

Առկա ծրագրերից 2017 թվականին օգտվել է 20 ընկերություն՝ 1341.0 մլն դրամի չափով, գյուղացիական տնտեսությունների հետ կնքվել են 922 հատ բերքի գնման պայմանագրեր, սուբսիդավորման գումարը կազմել է 65.19 մլն դրամ, իսկ 2018 թվականին՝ 31 ընկերություն՝ 5975.7 մլն դրամի չափով, գյուղացիական տնտեսությունների հետ կնքվել են 7553 հատ բերքի գնման պայմանագրեր, սուբսիդավորման գումարը կազմել է 85.62 մլն դրամ։

Ծրագրերի իրականացման արդյունքում ձևավորվել են գյուղատնտեսական տնտեսություններից գնված հումքի դիմաց կատարվող վճարումների իրականացման մրցակցային պայմաններ, որի արդյունքում 2017 թվականին մթերված պտուղ-բանջարեղենի և խաղողի դիմաց գյուղացիական տնտեսությունների չվճարված գումարը տարեվերջին կազմել է 1377.8 մլն դրամ (5.9 %), 2018 թվականին՝ 200.4 մլն դրամ (0.7 %), իսկ 2016 թվականին՝ 2048.4 մլն դրամ, որից 110.3 մլն դրամը 2015 թվականին մթերված հումքի դիմաց։

Ծրագրի գործողության առաջին տարվա արդյունքների ամփոփումից պարզվում է, որ ծրագրի իրականացման գործընթացում առկա խնդիրները պայմանավորված են մեծածավալ հումք մթերող վարկառուների համար տրամադրվող 1000.0 մլն դրամ վարկը ոչ բավարար լինելու, գյուղացիական տնտեսություններին գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելու համար կանխավճար տրամադրելու հնարավորության բացակայության և վարկառուի կողմից Գյուղատնտեսության նախարարություն ներկայացվող նախնական հայտը վարկի հաստատումից հետո վարկառուի կողմից բազմաթիվ անգամ փոփոխվելու հանգամանքներով։