Թուրքն Արցախի համար ծանր է, Արցախի հետ՝ անհամատեղելի. թուրքը ելել է «շալակն» Արցախի

22.11.20 | 18:47

Աղջկա մազերը կտրելն առանց նրա ցանկության՝ իրական ողբերգություն է: Դեռահասության տարիներին այդ ողբերգությունը շատերն են ապրել: Արցունքներից մազերիդ մնացորդները կպնում էին դեմքիդ, բայց ոչ մի կերպ մաքրել չէիր ուզում: Վերջին վկայություններն էին երբեմնի «ունեցվածքիդ»: Իսկ հաջորդ սանրվելուց սանրն այլևս ողնաշարիդ վրայով չէր անցնում՝ «ճանապարհ» չուներ:

Հայաստանի ու Արցախի քարտեզն է դիմացս: Վերջերս էի ձեռք բերել: Գրեթե ամեն օր ինչ-որ փոքր հատված ուսումնասիրում էի: Սկսել էի հյուսիսից: Արցախ աշխարհին վերջում էի հասնելու, այն ժամանակ, երբ արդեն նաև հնարավոր կլիներ անցնել քարտեզից այն կողմ, երբ մատով տարածքներին դիպչելուց բացի, հնարավոր կլիներ նաև ոտք դնել արցախյան հողին:

Միայն թե շաբաթն ուրբաթից շուտ եկավ: Հյուսիսն այդպես էլ կիսատ մնաց: Արցախի հերթն առաջնային եկավ, այնպես, ինչպես լինում է հերթում գրկին երեխա ունեցող մոր դեպքում: Արցախն առաջնահերթ եղավ, որովհետև պատերազմը «գրկած» էր սպասում: Մատնահետքս արդեն իմ ցանկությամբ չէի թողնում քարտեզին. պատերազմն էր թելադրողն ու ուղղորդողը:

… շատ բան չեմ հասկանում՝ իմ քարտեզի վրա մեր ներկայի սահմանները չեմ կարողանում հստակեցնել: Բայց մի բան գիտեմ՝ քարտեզի աղջկա «մազերն էլ են կտրել» դեռահաս աղջկա մազերի պես, ու նրա «սանրն» էլ դեպի ողնաշար տանող ուղի արդեն չունի: «Կտրված մազերը» կպած են «դեմքին». տարածքներն ու անունները դեռ քարտեզի վրա են: Նոր բնագծերով քարտեզներ կգծվեն, որի վրա Արցախն ընդամենը փոքրիկ կետի տեսք կունենա, ինչպես Հայաստանը՝ աշխարհի քարտեզի վրա: Բայց իմ քարտեզն այդպես էլ պատին կմնա որպես հուշ կամ որոշ ժամանակ անց՝ ապագայում նորից ներկա դառնալիք անցյալ:

Անցյալ դարձող ներկան ինչ-որ ժամանակ հետո նորից ներկա է դառնալու, որովհետև թուրքն Արցախի համար ծանր է, Արցախի հետ՝ անհամատեղելի, Արցախի համար՝ օտար մարմին, որի դեմ կենդանի օրգանիզմի պես Արցախը՝ ինքն էլ պայքարելու է ներսից:

Ամենուր քրիստոնեությամբ ներծծված օդից նրանց շունչը կտրվելու է, հայ զինվորի արյամբ ներծծված հողում թուրքի տնկածն ու ցանած ծաղիկը չեն ծաղկելու: Իսկ Շուշիի «աչքը» մնալու է խաչմերուկին, որտեղով շուշեցին է անցնելու, Շուշին իրեն Շուշա չի համարելու:

Թուրքը ելել է «շալակն» Արցախի...