Կառավարության թեժ զուգահեռները

15.06.16 | 18:09

Հայաստանի կառավարությունը թեժ գիծ է բացել կոռուպցիայի և այլ անօրինականությունների համար ահազանգեր ստանալու նպատակով: Այդ ընթացքում նույն կառավարությունն ԱԺ է ներկայացնում և առնվազն առաջին ընթերցմամբ անցկացնում Հարկային օրենսգիրք կոչվող փաստաթուղթը, որի վերաբերյալ արդեն մի քանի օր է՝ ահազանգում են թե՛ ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը, թե՛ գործարարները:

Այսպիսով, մի տեղ բացվում է թեժ գիծ՝ իբր հասարակության ձայնը լսելու համար, մեկ այլ տեղ նույն այդ հասարակության ձայնի հանդեպ քար անտարբերությամբ առաջ է մղվում մի փաստաթուղթ, որն ըստ էության հենց Հայաստանում հաստատված համակարգի սոսինձ է: Այդ կոնտրաստը վկայում է, թե իրականում ինչ նպատակ ունի թեժ գիծը: Իհարկե, «հարսնաքողի» նպատակ՝ ըստ էության «հարսնագողությամբ» զբաղված համակարգի «հարսնաքողերից» մեկը: Բայց, ոչ միայն քողով այս համակարգը:

Թեժ գծի մեսիջը այլ է, հատկապես Հարկային օրենսգրքի կոնտրաստի ֆոնին: Ինչն է իշխանության մեսիջը: Հասարակությանը մի կողմից՝ առաջարկվում է համակարգային բյուրեղացման փաստաթուղթը, մյուս կողմից՝ թեժ գիծը: Ասել կուզի՝ համակարգը այդ երկու զուգահեռով արձանագրում է Հայաստանի հետագա զարգացման իր տեսլականը՝ համակարգը մնում է նույնը, դերակատարները, հարաբերությունների կանոնակարգը, համակարգային հենքը մնում են նույնը, զուգահեռ համակարգը պատրաստակամություն է հայտնում հանրությանը դա ընդունելու դեպքում ընդառաջել, այսպես ասած, տեխնիկական հարցերում:

Այսինքն՝ արվում է գործարքի առաջարկ, և պատահական չէ, որ թեժ գիծն ու թեժ Հարկային օրենսգիրքը զուգորդվում են: Հասարակությունը ընդունում է իշխող համակարգի տնտեսա-քաղաքական մենաշնորհը, որի երեք հիմնասյուներն ըստ էության Սահմանադրությունը, Ընտրական և Հարկային օրենսգրքերն են, իսկ իշխող համակարգը համաձայնում է ընդունել հասարակության բողոքները, այսպես ասած, երկրորդ շերտի սահմանում:

Բնական է, որ թեժ գիծը ընդունելու է այն բողոքները, որոնք չեն վերաբերում, չեն հասնում ՀՀԿ «պոլիտբյուրոյի» շահերի սահման: Այսինքն՝ իշխող համակարգը հասարակությանն առաջարկում է իր մենաշնորհի հավանության, լեգիտիմության դիմաց ընդլայնել հանրային ձայնի սահմանը, որը խորհրդարան չի հասնի, բայց կհասնի կառավարություն:

Այսինքն՝ հասարակությունը խորհրդարան չի ձևավորի, խաղի կանոն չի ձևավորի և չի սահմանի, չի մասնակցի դրա սահմանմանը, բայց այդ իրողությանը համակերպվելու դեպքում կստանա հնարավորություն իշխանության խաղում ունենալու մի փոքր ավելի դերակատարում և երկրորդային շերտի չինովնիկության հանդեպ ստանալու որոշակի լիազորություններ:

Դա, իհարկե, ծուղակ է, որովհետև այդ լիազորությունները, այդուհանդերձ, կիրառվելու են ոչ թե հանրային անհրաժեշտությամբ, այլ համակարգային, որովհետև խաղի լծակները համակարգը պահում է իր ձեռքում:

Կիրառվող հնարքներն, իհարկե, բավական պարզունակ են, սակայն միաժամանակ նաև աշխատունակ, քանի որ քաղաքական նախաձեռնություններով ներկայումս հանդես է գալիս, քաղաքական գործընթաց թելադրում է միայն իշխանությունը:

Քաղաքական դաշտի մյուս հատվածը ըստ էության արձագանքողի դերում է: Այդ դերն ավելի է նվազում թեժ գծով, քանի որ եթե հասարակության, այսպես ասած, ահազանգերն ու բողոքական տրամադրություններն ընդունում էր ընդդիմադիր հատվածը, ապա այժմ դրանք ընդունելու է նաև կառավարությունը:

Ընդ որում, այս դեպքում թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ հանգամանքներից ելնելով՝ կառավարությունը կընդունի և կխաղարկի առավել արդյունավետ՝ այդպիսով էլ ավելի մեծացնելով իր խաղային առավելությունը՝ առաջին հայացքից թվում է թե որակական առավելության լիակատար բացակայության պայմաններում:

1in.am