Չեխիայում հայկական հրաշքի ֆենոմենը

18.06.16 | 22:11

Հայը դարեր շարունակ հիացրել ու զարմացրել է աշխարհին իր վառ երևակայությամբ, աշխատասիրությամբ, ճկուն մտածելակերպով ու մնայուն արժեքներ ստեղծելու իր տաղանդով: Երևի թե, քիչ են այն պետությունները, որտեղ հայի հետքը չլինի, որտեղ հայն իր տաղանդով չփայլի:

Հայի մտքի ու տաղանդի, սիրո ու նվիրումի գեղեցիկ արտահայտություն է չեխ-հայկական «Մառլենկա» բրենդն իր համային և որակական բարձր հատկանիշներով, որն արդեն շուրջ 13 տարի սեր ու հարգանք է վայելում աշխարհի 38 երկրներում` բարձր պահելով հայի անունը:

«Մառլենկայի» ստեղծման պատմության, ֆենոմենալ հատկությունների և աննախադեպ հաջողությունների ու այլ հարցերի շուրջ առավել մանրամասն զրուցեցինք «ՄԱՌԼԵՆԿԱ Ինթերնեշընլ» ընկերության նախագահ, չեխ-հայկական «Մառլենկա» տորթերի արտադրության սեփականատեր Գևորգ Ավետիսյանի հետ:
-Պարո՛ն Ավետիսյան, նախ ուզում եմ նշել, որ մեզ`հայաստանցիներիս համար անչափ հաճելի էտեղեկանալ, որ արտերկրում գտնվող մերհայրենակիցները հասել են մեծ հաջողությունների`չմոռանալով իրենց ազգային ինքնությունը, բարձրպահելով հայի անունը: Կխնդրեմ` մի փոքր պատմեք`կյանքի ինչպիսի ճանապարհ եք անցել, ինչպես եքհաստատվել Ֆրիդեկ-Միստեկում և ստեղծել «Մառլենկա» տորթեր արտադրող ընկերությունը:

-Շնորհակալ եմ նման գնահատականի համար: Պետք է նշեմ, որ Չեխիայում բնակություն հաստատել և սեփական ընկերություն ստեղծել երբևէ չեմ ծրագրել, սակայն կյանքի որոշակի փուլում ես ստիպված էի նման որոշում կայացնել: Ընտրեցի Չեխիան, քանի որ գեղեցիկ հիշողություններ ունեի այդ երկրի, հատկապես` Պրահայի հետ կապված…

Երբ Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի Արդյունաբերական արվեստի բաժնում սովորելու տարիներին մեզ ուղևորության տարան Չեխիա, դա ինձ համար ճակատագրական հանդիպում էր գեղեցկագույն երկրի հետ, որին անմիջապես սիրահարվեցի ու մտածեցի` եթե երբևէ որոշեմ այլ երկրում ապրել, ապա` Չեխիայում: Այդ գեղեցիկ տպավորությունը, զգացողությունները տարիներ շարունակ բնակվում էին իմ ներսում, հաճելի հուշեր արթնացնում, սակայն չէի մտածում այնտեղ ապրելու մասին: Հայաստանում ես զբաղվում էի իմ սիրելի գործով` ինտերիերի դիզայնով, կահույքի պատրաստմամբ, ունեի իմ արհեստանոցը, աշխատանքային թիմը: Դա ինձ համար ստեղծագործական աշխատանք էր, որում ներդնում էի իմ դիզայներական և նկարչական ողջ երևակայությունը: Մեր աշխատանքները վաճառվում էին Երևանի կահույքի լավագույն խանութներում, անգամ հոդվածներ են գրվել թերթերում մեր աշխատանքների մասին:
Սակայն 1990-ականներին, երբ սկսվեց Արցախյան շարժումը, վատացան երկրի սոցիալ-տնտեսական պայմանները, և մեր պատվերները գնալով պակասեցին, ու դա բնական էր: Ես երկար ժամանակ փնտրտուքների մեջ էի` ինչ գործով զբաղվել ընտանիքս պահելու համար, սակայն ոչինչ չէր ստացվում: Եվ մի օր, երբ ելք էի փնտրում, հիշեցի Չեխիան, Պրահան, ու որոշեցի մեկնել այնտեղ և տեսնել` հնարավո՞ր է այդ երկրում ընկերություն բացել և աշխատել: Չէի ուզում որպես փախստական հաստատվել այնտեղ: Դա 1994թ. էր: Մեկ շաբաթով մեկնեցի Չեխիա` Օստրավա քաղաք, որը Չեխիայի երրորդ քաղաքն է: Սակայն չեխերեն չգիտեի, փնտրում էի որևէ իրավաբանի, որը կկարողանար ռուսերեն լեզվով պատասխանել իմ հարցերին և խորհուրդ տալ: Վեց օր շարունակ չհաջողվեց գտնել ռուսերեն իմացող որևէ իրավաբանի և յոթերորդ օրը, երբ արդեն անհույս վիճակում էի, մի գրասենյակի դուռ էլ թակեցի և անչափ ուրախացա, որ այնտեղի իրավաբանը ոչ վարժ ռուսերենով խոսեց հետս: Նա իմ փրկությունն էր: Մենք 4-5 ժամ զրուցեցինք, նա ինձ ասաց, թե ինչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ ընկերություն ստեղծելու համար: Ես եկա Հայաստան, հետո երկու ամսով նորից մեկնեցի Չեխիա, փաստաթղթային բոլոր հարցերը կարգավորեցի և ընտանիքիս հետ հաստատվեցի Չեխիայի Ֆրիդեկ-Միստեկ փոքրիկ քաղաքում:
Շատ դժվար էր, հատկապես, որ լեզուն չգիտեի, ծանոթներ չունեի, ինչպես նաև` մեծ գումար: Սկզբնական շրջանում` մոտ 6-7 ամիս, չէի կարողանում որևէ գործով զբաղվել, հետո որոշեցի բար վարձակալել: Սակայն այն նորմալ չէր աշխատում, իսկ ես ներդրել էին իմ ունեցած գրեթե ողջ գումարը: Ամեն օր նստում էի բարի դիմացի այգում, որտեղ կիսաքանդ եկեղեցի կար ու կարծես զրուցում Աստծո հետ: Ինձ հետ նման բան չէր պատահել, ճիշտ է, հայ քրիստոնյա եմ, բայց այդպիսի ներշնչանքով ու հավատով չէի խոսել Աստծո հետ, աղոթել: Նկատել էի, որ եկեղեցու խաչը թեքված էր, և մի օր նայելով եկեղեցուն, ասացի` ես կվերանորոգեմ քո խաչը: Իմ այդ որոշումը համընկավ եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքների կազմակերպման հետ: Դիմեցի վերանորոգող կազմակերպությանը, որ թույլ տա խաչի վերանորոգումը ես իրականացնեմ, նրանք համաձայնեցին և ասացին, թե դա որքան կարժենա: Ես առանց մտածելու տվեցի իմ վերջին գումարը: Շուտով եկեղեցին պատրաստ էր, ինձ հրավիրեցին նրա բացմանը և ցույց տվեցին, որ խաչի տակ գտնվող հատվածում տեղադրված մագաղաթի վրա գրված են այն մարդկանց անունները, որոնք մասնակցել էին եկեղեցու շինարարությանը, այդ թվում` իմը: Ինձ համար անչափ հաճելի և հուզիչ էր այդ ամենը տեսնելը:

Եվ զարմանալի բան կատարվեց. բարը սկսեց կամաց-կամաց նորմալ աշխատել: Ես կարողանում էի ֆինանսապես աջակցել նաև Հայաստանում գտնվող քրոջս ընտանիքին: Սակայն շուտով որոշեցի նրանց էլ հրավիրել Չեխիա, որպեսզի միասին լինենք: Չեխիայում հաստատվելուց հետո քույրս ինձ ամեն օր խնդրում էր, անգամ պահանջում, որ աշխատանք գտնեմ իր համար: Եվ մի օր ես նրան առաջարկեցի թխել մեր հայկական ավանդական մեղրով տորթը` մտածելով, որ այն կառաջարկեմ մոտակա բարերին: Նա սիրով պատրաստեց այն, և ես սովորական թղթով այն փաթեթավորեցի և առաջարկեցի մոտակա բարերին: Նրանք սկզբում հրաժարվեցին ընդունել թխվածքը փաթեթավորման պատճառով, քանի որ Չեխիայում հիգիենայի շատ խիստ կանոններ են գործում, բայց ես խնդրեցի փորձել այն ներկայացնել հաճախորդներին, և եթե հավանեն, մենք իրենց պահանջներին համապատասխան կփաթեթավորենք տորթը: Մեղրով տորթը սիրվեց, սակայն պատվերները շատ չէին, իսկ բարերը գտնվում էին քաղաքի տարբեր հատվածներում, որտեղ հասնելն ինձ համար ժամանակի և նյութական մեծ կորուստ էր, սակայն չէի ուզում նեղացնել քրոջս: Եվ երբ արդեն վերջնականապես որոշել էի խոսել քրոջս հետ այդ գործը դադարեցնելու մասին, տասը տորթի պատվեր ստացանք: Դա մեծ ուրախություն էր մեզ համար, որից հետո պատվերները գնալով շատացան:
-Եվ ծնվեց Մառլենկան…
Ավելի ամբողջական Դե Ֆակտո ամսագրի այս համարում