Photo. Երևանի անդիմադրելի հմայքն ու ժամանակի մեջ կորած Արցախը. Sur in English-ի ուշագրավ անդրադարձը Հայաստանին և Արցախին

30.11.17 | 15:36

Sur in English կայքն ուշագրավ անդրադարձ է կատարել Հայաստանին և Արցախին՝ ներկայացնելով երկրի պատմությունը, մշակույթն ու խոհանոցը: Հոդվածագիր Էնդրյու Ֆորբսն իր անդրադարձը սկսում է մայրաքաղաք Երևանից՝ նկատելով, որ այն «անդիմադրելի հմայք» ունի: Սակայն նրա վրա առավել մեծ ազդեցություն է գործել քաղաքի հյուրընկալությունը, ինչը, Ֆորբսի խոստովանմամբ, խիստ անսպասելի էր իր համար:

«Ես շրջապատված էի սրճարան-բարերով, որոնց ֆոնին հետևում էի հանգստյան օրերի արևոտ եղանակը վայելող ընտանիքներին: Օդում զգացվում էր թունդ սուրճի բույրը, կողքի սեղանից լսվում էր գինու շշի խցանի բացվելու ու բաժակի մեջ լցվող խմիչքի ձայնը: Մթնոլորտը տիպիկ միջերկրածովյան էր (նկատի ունի Միջերկրական ծովի ափին գտնվող փոքրիկ քաղաքները-tert.am)»,-նախաբանում գրում է հեղինակը՝ այնուհետ անցում կատարելով պատմությանը:

Ֆորբսը նշում է, որ Հայաստանը գտնվում է բարդ տարածաշրջանում, որտեղ Եվրոպան խաչվում է Ասիային, որտեղ ավանդական քրիստոնեությունը հանդիպում է իսլամին:

Անդրադարձի՝ խոհանոցին նվիրված բաժնում հեղինակը նշում է, որ հայկական խոհանոցն ուղղակի հրաշալի է:

«Հայերը շատ են հպարտանում իրենց խոհանոցով և, ելնելով սեփական փորձից, կասեմ, որ խաղողի թփով տոլման ու ժենգյալով հացն ամենահամեղն են աշխարհում»,-գրում է Ֆորբսը՝ ի զարմանս իրեն նկատելով, որ հայերը բազմաթիվ համեմունքների փոխարեն նախապատվությունը տալիս են թարմ կանաչեղենին:

Dolma, stuffed vine leaves.

«Եթե Հայաստանում եք, ապա պատրաստ եղեք բազմաթիվ կենացների»,-շարունակում է լրագրողը՝ հետաքրքրությամբ արձանագրելով, որ հայերը պոետիկ կենացներ են նվիրում ընկերներին, սննդին, երկրին ու ընտանիքին: Ըստ Ֆորբսի՝ այս ամենն ուղղակի հրաշալի է միաձուլվում հայերին բնորոշ հյուրասիրությանն ու նրանցից ճառագող ջերմությանը:

Խոսելով մշակույթի մասին՝ Ֆորբսն առաջնահերթ է համարում հնամենի վանքերն այցելելն ու դրանց պատմությամբ և ճարտարապետությամբ հիանալը: Նրան առանձնապես տպավորել է 9-րդ դարին թվագրվող Տաթևի վանքը, որտեղ հասնելու համար «կարելի է նաև 4.5 ժամ դիմանալ Հայաստանի անբարեկարգ ճանապարհներով երթևեկելուն»:

«Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկներին խորհուրդ կտամ վարձել տեղի գիդերից մեկին, որը հրաշալիորեն կպատմի ամենի մասին»,-գրում է Ֆորբսը:

Tatev monastery.

Ինչ վերաբերում է թանգարաններին, ապա հեղինակին ամենաշատը տպավորել են Հայաստանի պատմության թանգարանն ու Մատենադարանը:

«Սա բացառիկ հետազոտական կենտրոն է՝ հայերենով գրված հազարավոր հնագույն գրքերի, մատյանների, ձեռագրերի ու փաստաթղթերի պահոց, որտեղ եղած նմուշներից որոշները պահպանվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից»,-իր հիացմունքն է հայտնում Ֆորբսը:

Անդրադարձում հեղինակը խոսում է նաև Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր՝ Ծիծեռնակաբերդ այցելելու մասին: Նա նկատում է, որ անցած դարի 60-ական թվականներին կառուցված հուշահամալիրի ճարտարապետությունն աչքի է ընկնում հարուստ սիմվոլիզմով:

Հոդվածի վերջում խոսվում է նաև Արցախի մասին:

«Առնվազն 6 ժամվա ճանապարհից հետո ինքնահռչակ հանրապետության մայրաքաղաք՝ Ստեփանակերտ հասնելուց հետո, ամենևին էլ չի առաջանում զգացում, որ սա հակամարտության գոտի է»,- գրում է նա:

Անտառապատ լեռներով հարուստ Արցախի տեսարժան վայրերի շարքում Ֆորբսն առանձնացնում է Հունոտի կիրճում գտնվող Ավանա Կարան քարանձավը, Գանձասարի վանքը: Ֆորբսին տպավորել է նաև Արցախի գինու փառատոնին մասնակցությունը:

«Արցախը ժամանակի մեջ կորած երկիր է: Տպավորիչ այցելությունից հետո կարող եմ ասել, որ Երևանն ու մյուս վայրերն առաջարկելու այնքան բան ունեն»,-արձանագրում է հեղինակը:

Ըստ Ֆորբսի՝ այստեղ կարելի է վայելել «Երևանին հատուկ սրճարանային առատությունը, պատկերասրահների ու թանգարանների հարուստ ժառանգությունը, հրաշալի խոհանոցն ու մարդկանց հյուրընկալությունը»: