Խաղաղության նախապատրաստման ցանկացած քայլ չի կարող հաջողություն ունենալ առանց Արցախի ժողովրդի կամքի․ Նարեկ Մինասյան

22.01.19 | 11:54

Քաղաքագետ Նարեկ Մինասյանի խոսքով՝ հայկական և ադրբեջանական կողմերի հասարակություններին խաղաղությանը նախապատրաստելու թեզը ընդհանրապես նոր չէ: Նա Tert.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ տարբեր տարիներին ընդունված՝ թե՛ համանախագահների, թե՛ համանախագահող երկրների ղեկավարների հայտարարություններում նման ձևակերպումներ եղել են:

Նա ուշադրություն հրավիրեց այն հանգամանքի վրա, որ ԵԱՀԿ Միսնկի խմբի համանախագահների տարածած հաղորդագրությունը որոշ լրատվական կայքերում սխալ է թարգմանվել և դրանով դարձել շահարկումների թեմա․«Այնտեղ ասված է, որ նախարարները քննարկել են ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման հետ կապված հարցերի լայն շրջանակ և համաձայնել են ժողովուրդներին խաղաղությանը նախապատրաստելու ուղղված քայլեր ձեռնարկելու անհրաժեշտության շուրջ: Որոշ լրատվականներ ներկայացնում են, նախարարները, որ ձեռք են բերել համաձայնություն, որ քայլեր են ձեռնարկելու խաղաղությանը նախապատրաստվելու համար: Իրականում տեքստում նշված է, որ արտգործնախարարները նշել են, որ կա նման անհրաժեշտություն, և վերջ, բայց նրա մասին, թե արդյոք կլինեն նման քայլեր, արդյոք որոշված է, թե որ կողմն ինչ պետք է անի, արդյոք կա նման պարտավորվածություն, արդյոք համանախագահները պարտավորվել են խթանել այդ գործընթացը, տեղեկատվություն չկա»,- ասաց նա:

Քաղաքագետի խոսքով՝ մշտապես է կարևորվել, որ կողմերը պետք է հասարակություններին նախապատրաստեն խաղաղության և ոչ թե պատերազմի: «Նման ձևակերպումը նոր չէ: Հետևաբար այդ թեմայի շահարկումը անհիմն է: Նախկինում նման թեզ շրջանառվել է և շրջանառվել է նաև Հայաստանի ղեկավարների կողմից և ներկարացվել է դրա համար անհրաժեշտ միջոցների կարևորությունը: Միևնույն ժամանակ հայկական կողմը, հղում անելով այդ հայտարարություններին, ցույց է տալիս, որ ադրբեջանական կողմը չի հետևում այդ կոչերին: Հայկական կողմի համար այդ հայտարարությունները բնավ նոր չեն»,- ասաց նա:

Նարեկ Մինասյանը նաև մատնանշեց՝ Եվրամիությունը բավականին երկար ժամանակ միջոցներ էր ծախսում, որ հակամարտության կողմ հանդիսացող հասարակությունների միջև մշտապես շփումներ լինեն: «Բավականին տարածված էր «հանրային դիվանագիտությունը»: Տարիներ շարունակ բազմաթիվ ծրագրեր են իրականացվել, որոնք ապահովել են կողմերի շփումները: Եթե շփումներ չեն լինում, նույն Ադրբեջանում քարոզչությունը շատ ավելի պարարտ հող է ունենում»,- ասաց նա:

Նրա ցավով արձանագրեց, որ 2010 թվականից նույն Ադրբեջանում բավականին կոշտացավ քաղաքացիական հասարակության հետ կապված օրենսդրական բազան, և բազմաթիվ քաղաքացիներ զրկվեցին նման ծրագրերի մասնակցելուց:

«Նրանք ենթարկվում էին հետապնդումների, և այդ խաղաղաշինական ծրագրերին մասակցող և իրականացնող կազմակերպությունները հրաժարվեցին հայկական կողմի հետ համագործակցությունից»,- ասաց նա՝ նկատելով, որ միևնույն ժամանակ հայկական կողմը երբեք նման սահմանափակում չի ունեցել:

Նարեկ Մինասյանը նաև մատնանշեց՝ կա հստակ տարբերություններ հայկական և ադրբեջանական հասարակությունների միջև: Նա նկատեց՝ Ադրբեջանը փակ, ավտորիտար բնույթի կազմակերպություն է, որտեղ բավականին ակտիվ իրականացվում է պետական քարոզչություն:

«Անգամ վերջին ամիսներին մենք որևէ ազդակ չունենք բարձր պետական պաշտոնյաների կողմից հռետորաբանության և բառապաշարի մեջ․ ադրբեջանական կողմից նկատելի են՝ ռազմական հռետորաբանության տարրեր, և նա որևէ կերպ չի հրաժարվել իր նախկին մոտեցումներից, որևէ կառուցողական բառակազմ չի օգտագործվում նրա կողմից: Նման հռետորաբանությունը, իհարկե, չի նպաստում խաղաղության ապահովման մթնոլորտին: Կարծում եմ՝ նույն հայկական կողմը հանդիպումների ժամանակ բարձրաձայնել է այդ խնդրի մասին: Չենք կարող բացառել, որ հայկական պնդումների հիման վրա է նաև արձնագրվել այդ ձևակերպումը և եկել են համաձայնության, որ կա նման անհրաժեշտություն»,- ասաց նա:

Ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու համար, ըստ Նարեկ Մինասյանի, նախևառաջ պետք է հեռատորաբանության վերանայում: Մեր դեպքում, դա պետք է անի ադրբեջանական կողմը: «Հազարավոր ծրագրեր կարող են իրականացվել, սակայն եթե բարձրաստիճան պաշտոնյաները շարունակում են սպառնալիքի կոչերով հանդես գալ, շարունակում են օգտագործել ռազմական հռետորաբանություն, իհարկե նման ծրագրերը որևէ կերպ չեն կարող արդյունավետ լինել,- ասաց նա՝ հավելելով՝ հետևաբար միջազգային հանրությունը չպետք է լռի, երբ Արդբեջանը, օրինակ` խոսում է Երևանը գրավելուց,-ցավոք, միջազգային հանրությունը չի կարողանում ապահովել համարժեք արձագանք, ինչը չի նպաստում վստահության ստեղծմանն ու խաղաղության ապահովմանը»:

Նարեկ Մինասյանի խոսքով՝ ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստման գործընթացում պետք է առավել ուշադրություն դարձնել արցախահայության դիրքորոշման վրա:

«Առանց դրա՝ նման գործընթցա չի կարող լինել: Իսկ արցախաբնակ հայությունը հակամարտությունից ուղղակիորեն տուժած և տուժող կողմն է, և բնականաբար տարբեր հարցեր առավել զգայուն են հենց Արցախի համար: Այնպես որ համանախագահների կողմից պետք է բավական լուրջ աշխատանք տարվի նաև արցախյան կողմի հետ: Անհրաժեշտ է հաշվի առել և հաշվի նստել Արցախի ժողովրդի կամքի հետ: Առանց դրա՝ խաղաղության նախապատրասման ցանկացած քայլ չի կարող հաջողություն ունենալ»,- ասաց նա: