«Ծաղրածուների» հեղափոխությունը

09.11.16 | 11:46

Եվ այսպես, արդեն կասկածից վեր է, որ ԱՄՆ 45-րդ նախագահ է ընտրվել միլիարդատեր Դոնալդ Թրամփը։ Վերջին մեկուկես տարում ամենատարբեր բնորոշումներն ու բացահայտումներն են արվել ԱՄՆ հանրապետական թեկնածուի հասցեին և նրա վերաբերյալ։ Ըստ երևույթին, աշխարհում հեղափոխություն է հասունանում, որը, ամենայն հավանականությամբ, լինելու է «ծաղրածուների» հեղափոխություն:

Համաշխարհային նոր մարտահրավերներին դեմ հանդիման առաջ են գալիս ծաղրածուները, մոբիլիզացվում է ծաղրածուական ռեսուրսը: Ռուսաստանում՝ Ժիրինովսկին, Մեծ Բրիտանիայում՝ Բորիս Ջոնսոնը, Իտալիայում՝ Բեռլուսկոնին, Հայաստանում՝ Գագիկ Ծառուկյանը. կարելի է գուցե շարունակել և թվարկել այլ անուններ ևս, բայց դրա կարիքն այս պահին գուցե չկա։ Ամեն ինչ շատ պարզ է՝ ԱՄՆ-ում հասակ առած քարդաշյանական սերնդի ընտրությունը չէր կարող կանգ չառնել Դոնալդ Թրամփի վրա։

Բանն այն է, որ երբ ոտքի է հանվում լյումպենը, որը սկսում է ստանձնել քիչ թե շատ նշանակալից դերակատարում, մնացյալ որակները, որպես կանոն, ժամանակի ընթացքում անխուսափելիորեն զիջում են դրան՝ կա՛մ ենթարկվում են և դառնում լյումպենի հետևորդը, կա՛մ էլ հեռանում են՝ դաշտը թողնելով բացառապես լյումպենին: Այդպես է ցանկացած հասարակության դեպքում:

Հայաստանն այստեղ բացառություն չէ: Հարուստ անգրագետ միջակությունը միշտ էլ լինում է առավել մարտնչող: Դա օրինաչափություն է, որից զերծ չմնաց նույնիսկ աշխարհի հզորագույն երկիրը, որի նախագահը պատասխանատու է ոչ միայն ԱՄՆ-ի, այլև գլոբալ անվտանգության համար։

Դոնալդ Թրամփի և Հիլարի Քլինթոնի պայքարի արժեհամակարգերը տարբեր էին, և լյումպենի դեպքում ենթադրելի էր բավական հեշտ կառավարելիություն` հատկապես փողի և քարոզչական տեխնոլոգիաների միջոցով: Իսկ Թրամփը դրանից շատ ուներ: Այդ իսկ պատճառով ոտքի ելած ծաղրածուին, որը թվում է, թե մեծագույն առաքյալ է, հաջողվում է բեկել ամենակայուն համակարգերը և հաղթանակ տանել նրանց նկատմամբ։

Դասական քաղաքական և քաղաքացիական գիտակցության դոմինանտությանը մեր ժամանակներն ըստ էության հակադրում են լյումպեն-պրոլետարիատի աղմուկ-աղաղակը: Դժվար է ասել, թե արդյոք այսպիսի խեղկատակների հեղափոխությունը կհաջողի՞, թե՞ ոչ, կամ կհաջողի՞ արդյոք մինչև վերջ: Բայց ակնհայտ է, որ փորձը հաջողել է, և ձեռնոցը նետված է: Բայց երբ լյումպեն զանգվածը դառնում է դոմինանտ և միաժամանակ նաև առավել կառավարելի մի շերտ, ապա ակամայից վերածվում է համաշխարհային առաջընթացի խոչընդոտի:

Ակնհայտ է, որ նոր ձևավորվող աշխարհում, որի թիվ մեկ առաջնորդը լինելու է Դոնալդ Թրամփը, նաև Հայաստանին է առաջադրում նոր և բավական լուրջ խնդիր, որի լուծումը գտնելը կենսական նշանակություն ունի թե՛ հասարակության, թե՛ պետության համար: Ընդ որում՝ ոչ միայն հասարակության քաղաքականացված և քաղաքացիականացված մասի, այլև նույն լյումպենի համար, որովհետև ի վերջո այդ նույն լյումպենի ապագան ոչ թե խեղկատակությունը, այլ քաղաքացիությունն է դարձնելու բարեկեցիկ: