Նոր հայրապետ, «հին» եկեղեցի. Վեհափառի ստվերը

11.06.18 | 09:44

Թավշյա հեղափոխությանը զուգահեռ Հայաստանում ու սփյուռքում սկսվեց կաթողիկոսի հրաժարականը պահանջող «Նոր Հայաստան, նոր հայրապետ» շարժումը: Երեկ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու բակում նույնիսկ բախում եղավ կաթողիկոսի կողմնակիցների ու շարժման մասնակիցների միջեւ:

Կաթողիկոսին մեղադրում են զանազան երկրային մեղքերի մեջ՝ սկսած հայհոյախոսությունից վերջացրած ստվերային բիզնեսով: Գարեգին Բ-ի օրոք Առաքելական եկեղեցին դարձել է քրեա-օլիգարխիայի համակարգի մի մասը եւ իր արտոնյալ վիճակն օգտագործելով՝ մասնակից է օլիգարխիայի փողերի լվացմանը եւ ստվերային հոսքերին: Բացի այդ, գործերը լավ չեն նաեւ հոգեւոր ոլորտում, եկեղեցին կտրվել ու չի ապրում իր հոտի հոգսերով, իսկ առանց առողջ եկեղեցու հնարավոր չէ առողջ պետություն, ասում են նրանք:

Խնդիրները նոր չեն, տարբեր տարիների դրանք բարձրաձայնվել են: Ներկայում շարժման մասնակիցները շանս են տեսել փոփոխություններ կատարելու՝ կաթողիկոսի հրաժարականի միջոցով:

Գարեգին Բ-ն ու եկեղեցական վերնախավի զգալի մասը բնականաբար չեն ընդունում այդ պահանջն ու մեղադրանքները եւ կարծում են, որ զգալի ռեսուրս ունեն պահպանելու իրենց դիրքերը: Իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաեւ՝ «գրոհային» կարողություն:

Արդյոք այս շարժումը կհասնի իր նպատակին ու կունենա համաժողովրդական ընդգրկում: Այն, որ հանրային զգալի շերտեր կիսում են այդ գնահատականներն ու պահանջը, աներկբա է: Միեւնույն ժամանակ, հանրային առաջադեմ շերտերը խիստ որոշակի վերաբերմունք ունեն եկեղեցու պատմական ու ժամանակակից դերի հանդեպ, պետական-քաղաքական իրողությունների կտրվածքով:

Եթե եկեղեցին իրապես անջատվում է պետությունից եւ օրենքի ուժով մտնում է հարկային ու այլ պարտավորությունների դաշտ, ապա շատ խնդիրներ ինքնաբերաբար կարող են լուծվել, ինչպես օլիգարխիայի դեպքում:

Սակայն բաց է մնում Առաքելական եկեղեցու վերափոխման խնդիրը հենց նույն պատմական դերակատարության ու գաղափարաբանության առումով: Արդյոք շարժման մասնակիցները դնում են այս արմատական խնդիրը, որն արդեն իսկ ենթադրում է այն արատների զգալի մասը, որոնց մասին այսօր խոսվում է:

Աղբյուրը՝ Lragir.am