Բուհական կաշառակերությունը վերացնելու բոլոր գործիքները կան

15.07.16 | 12:09

‹‹Իրավունք›› թերթը գրում է. Բուհական թեժ քննաշրջանում ընթացիկ և լուծարքային քննությունների ու ստուգարքների ժամանակ բավականին տարածված է կաշառք տալը , ինչպես անմիջապես որոշ դասախոսների , այնպես էլ դա իրականացնելը բուհի վարչակազմի այս կամ այն աշխատակցի միջնորդությամբ:

Որպես ասվածի թարմ օրինակ կարելի է նշել, որ ՀՀ ԱԱԾ կողմից օրեր առաջ Երևանի պետական բժշկական համալսարանում բացահայտված դեպքի կապակցությամբ հարուցված քրեական գործը: Մասնավորապես , բուհի ուսանողներից մեկը մոտ 10.000 դոլար գումար էր տվել նույն բուհում սովորող մեկ այլ ուսանողի , որն էլ, իր հերթին, ստացած գումարը փոխանցել էր ԵՊԲՀ անվտանգության պետ Վանիկ Գինոսյանին` կաշառք տված ուսանողի ընթացիկ և լուծարքային քննությունների դրական գնահատականներն ապահովելու համար:

Բուհական կոռուպցիան պետք է համարել կոռուպցիայի ամենազազրելի տեսակը, քանզի հենց բուհում է առաջին անգամ երիտասարդը ինքնուրույնաբար առնչվում կաշառատվության միջոցով հարց լուծելու երևույթի հետ: Հասկանալի է, որ այդ այլևս երբեք նորմալ օրինապահ քաղաքացի չի ստացվի , և նա կդառնա ընդամենը կամ մշտապես օրենքը շրջանցելով իր հարցերը կարգավորող մեկը, կամ կհամալրի գանձագող և կաշառակեր չինովնիկության շարքերը` ապահովելով կոռուպցիոներների սերնդափոխություն : Ուստի` հենց բուհում թեկուղև ամենախիստ և դաժան մեթոդներով կաշառակերությունն արմատախիլ անելը արտակարգ կարևորություն ունեցող հարց է: Եվ (ինչպես վերը հիշատակված թարմ օրինակում) լավ է, որ դրանով զբաղվողը ԱԱԾ-ն էր` ավագ սերնդի մարդիկ կարող են հիշեցնել , թե ինչքան է վտանգավոր կատակ անելը Նալբանդյան փողոցում գտնվող այդ հիմնարկի հետ:

Իսկ գործող օրենսդրությունում կատարվել են փոփոխություններ կաշառակերությանը վերաբերող հատվածում, սակայն գրեթե ոչ ոք դա չի էլ նկատել : Մինչդեռ օրենսդրությունը խստացվել է: Նախ հիշեցնենք, որ ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը պատասխանատվություն է սահմանում ոչ միայն կաշառք ստանալու (ՀՀ Քր.օր.-ի հոդված 311), այլ նաև` կաշառք տալու (ՀՀ Քր.օր.-ի հոդված 312) և կաշառքի միջնորդության (ՀՀ Քր.օր.-ի հոդված 313) համար:

Բայց կարևորագույն փոփոխությունը վերաբերում է կաշառքի պահով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հիմունքներին: Այսպես, եթե մարդուց կաշառքը շորթել էին, ապա դա արդեն բավարար էր քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու համար: Բայց հիմա ամենևին էլ այդպես չէ, և Քրեական օրենսգրքի 312 հոդվածի 4-րդ մասը այժմ ունի այս տեսքը. «4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից , եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո ` ոչ ու, քան ոռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն»:

Այսինքն` եթե ասենք ուսանողական խմբին փոխանցել են, որ այսինչի մոտ քննության կստանան իքս գումար մուծվողները, ապա կաշառք տալու համար կարող է այդ նուն դասախոսի հետ դատի տակ գնալ ցանկացած ուսանող, ով 3 օրվա ընթացքում սեփական ոտքով չի գնացել իրավապահներին հայտնելու ու այնուհետ ցուցմունքներ տալու և այլ քննչական գործողություններին մասնակցելու: Ընդ որում, կաշառք տալու հանացագործությունը համարվում է ավարտված հանցագործություն ոչ թե գումար փոխանցելու պահին, այլ այն պահից սկսած, երբ քաղաքացին համաձայնել է կաշառք տալ: Այսինքն` օրենսդրական գործիքը կա, որը թույլ է տալիս կաշառքի հանցակազմով դատել , ինչպես կաշառակեր դասախոսին , այնպես էլ ցանկացած ուսանողի , ով «վատամարդ չլինելու համար» չի շտապել դրա մասին հայտնել իրավապահներին: գործիքը կա, մնում է միայն , որ այն կիրառվի , քանզի, ինչպես վերը նշեցինք , կաշառակերության վարակից մաքրվելու համար առաջին հերթին պետք է դրանից մաքրել բուհերը: Ու խստությունն այդ հարցում քիչ կամ ավելորդ չի կարող լինել: Այլապես, պետական մակարդակով հռչակված կոռուպցիայի դեմ պայքարը կմնա լոկ օդի անիմաստ տատանում:

Հ. ՏԵՐ-ՎԱՀԱՆՅԱՆ